Lúa là cây lương thực chính của hơn một nửa dân số thế giới. Việt Nam là quốc gia sản xuất và xuất khẩu lúa gạo hàng đầu thế giới, đóng vai trò quan trọng trong an ninh lương thực quốc gia và toàn cầu. Bệnh đạo ôn là bệnh gây hại nghiêm trọng nhất đối với cây lúa tại Việt Nam cũng như trên thế giới, ước tính gây mất khoảng 10–30% sản lượng lúa toàn cầu mỗi năm, tương đương với khoảng 30–50 triệu tấn lúa bị mất mỗi năm. Nếu tính theo giá trị kinh tế, tổn thất do bệnh đạo ôn có thể lên tới hàng tỷ USD mỗi năm. Hiện nay, các giải pháp phòng chống bệnh đạo ôn hại lúa chủ yếu bao gồm: sử dụng giống lúa kháng bệnh, phun thuốc hóa học, áp dụng biện pháp canh tác hợp lý, sử dụng chế phẩm sinh học. Việc sử dụng giống kháng bệnh giúp giảm áp lực bệnh tự nhiên, tuy nhiên hiệu quả thường không bền vững do nấm dễ dàng tiến hóa, tạo ra các chủng nòi mới khắc phục gen kháng của cây. Sử dụng thuốc hóa học gây ra nhiều vấn đề về chi phí cao, ô nhiễm môi trường, nguy cơ tồn dư hóa chất và sự phát triển khả năng kháng thuốc của nấm.
Dự án nhằm phát triển và ứng dụng công nghệ mới, không chuyển gen, dựa trên cơ chế can thiệp RNA (RNAi) – cụ thể là phương pháp phun phân tử dsRNA gây bất hoạt gen (Spray-Induced Gene Silencing – SIGS) – nhằm phòng chống hiệu quả bệnh đạo ôn lúa do nấm Pyricularia oryzae gây ra tại Việt Nam.
Dự án sẽ được thực hiện thông qua các nội dung sau: (1) Lựa chọn và xác định các gene mục tiêu của nấm đạo ôn P. oryzae để tạo các phân tử RNA sợi kép (dsRNA) phù hợp; (2) Phát triển và tối ưu hóa các công thức chứa dsRNA nấm đạo ôn sử dụng chất mang nano phù hợp cho phương pháp SIGS; (3) Đánh giá hiệu quả của SIGS nhằm ức chế bệnh đạo ôn trong điều kiện nhà kính; và (4) Đánh giá hiệu quả của SIGS nhằm ức chế bệnh đạo ôn trong điều kiện đồng ruộng.



