Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VINIF) thuộc Viện nghiên cứu Dữ liệu lớn (VINBIGDATA) có mục tiêu hỗ trợ các nhà khoa học và các tài năng trẻ thuộc các Trường đại học và các Viện nghiên cứu thực hiện nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực: khoa học, công nghệ, kỹ thuật, y dược, kinh tế và giáo dục nhằm tạo ra những thay đổi tích cực và bền vững cho Việt Nam.

Qua hơn 2 năm thành lập và phát triển, Quỹ VINIF đã hợp tác với hơn 90 viện nghiên cứu, trường đại học trong cả nước; tài trợ và quản lý gần 70 dự án; cấp hơn 450 học bổng; tổ chức và tài trợ gần 30 hội thảo, sự kiện khoa học và công nghệ với tổng kinh phí tài trợ lên đến hơn 500 tỷ đồng.

Đặc biệt, trong năm 2021, Quỹ sẽ triển khai thêm 02 chương trình mới: Học bổng sau tiến sĩ (postdoc) và Lưu giữ các giá trị văn hóa, lịch sử.

Cụ thể, năm 2021 Quỹ sẽ có các chương trình sau:

#VINIF01Chương trình tài trợ dự án khoa học công nghệ

Chương trình hỗ trợ cho các dự án nghiên cứu khoa học định hướng ứng dụng của các viện nghiên cứu, trường đại học (tổ chức chủ trì) và các nhà khoa học Việt Nam (chủ nhiệm dự án) có phương pháp tiếp cận và công nghệ hiện đại, kết quả xuất sắc và có tầm ảnh hưởng quốc tế. Kinh phí mỗi dự án từ 2 tỷ đến 10 tỷ.

Điểm mới của năm 2021 là Quỹ sẽ tài trợ hai loại dự án: các Dự án Nghiên cứu Khoa học và các Dự án khoa học công nghệ định hướng ứng dụng.

Hạn nộp hồ sơ: từ ngày 02/03/2021 đến 05/05/2021.

#VINIF03Tổ chức và tài trợ các hội thảo khoa học công nghệ

Tổ chức các hội thảo có uy tín trong nước và quốc tế; do Quỹ VINIF chủ trì hoặc tài trợ, phối hợp với các trường đại học và các viện nghiên cứu.

Hạn nộp hồ sơ: ít nhất 30 ngày trước ngày tổ chức.

#VINIF05Khóa học ngắn hạn và Giáo sư thỉnh giảng

Phối hợp với các đơn vị khoa học uy tín tổ chức các khóa học (2 tuần – 2 tháng) và các Bài giảng đại chúng. Diễn giả là các chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế.

Hạn nộp hồ sơ: ít nhất 60 ngày trước ngày tổ chức.

#VINIF06Học bổng Thạc sĩ, tiến sĩ trong nước

Tài trợ học bổng thạc sĩ (120 triệu/năm), tiến sĩ (150 triệu/năm) trong nước (6 tháng hoặc 12 tháng).

Hạn nộp hồ sơ: từ ngày 01/06/2021 đến 01/08/2021.

#VINIF07Học bổng sau tiến sĩ trong nước

Hỗ trợ cho các tiến sĩ từ các đại học uy tín ở nước ngoài hoặc mới bảo vệ trong nước để làm việc toàn thời gian tại các viện nghiên cứu hoặc trường đại học của Việt Nam. Mức tài trợ 300 – 400 triệu/năm.

Hạn nộp hồ sơ: từ ngày 01/04/2021 đến 15/06/2021.

#VINIF08Hợp tác tài trợ đào tạo thạc sĩ Khoa học dữ liệu

Quỹ VINIF tiếp tục hợp tác tài trợ cho các cơ sở đào tạo phát triển chương trình thạc sĩ liên quan đến ngành khoa học dữ liệu. Kinh phí tối đa 2 tỷ/ năm, thời hạn tối đa 3 năm.

Hạn nộp hồ sơ: từ ngày 01/02/2021 đến 05/05/2021.

#VINIF09Chương trình lưu giữ các giá trị văn hóa, lịch sử

Hỗ trợ cho các tổ chức, cá nhân thực hiện các sự kiện hoặc các Dự án bảo tồn, lưu trữ và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử.Hạn nộp hồ sơ tổ chức các sự kiện: ít nhất 30 ngày trước ngày tổ chức.

Hạn nộp hồ sơ các Dự án: sẽ thông báo sau.

Địa chỉ nhận hồ sơ:

Thông tin chi tiết về Quy chế của các Chương trình: điều kiện đăng ký, đối tượng đăng ký, hồ sơ, các bước thực hiện, biểu mẫu, v.v., xem tại www.vinif.org.

Hồ sơ đăng ký được nộp online tại http://oms.vinif.org, qua email và về:

Địa chỉ: Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VINIF), Tầng 9, Century Tower, Times City, 458 Minh Khai, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.

Website: www.vinif.org

Fanpage: https://www.facebook.com/vinif.org

Để biết thêm thông tin, có thể gửi email về các địa chỉ sau:

Email:

info@vinif.org (Thông tin chung)

project@vinif.org (Chương trình VINIF01)

scholarship@vinif.org (Chương trình VINIF03 đến VINIF09)

Vingroup theo đuổi kế hoạch đào tạo toàn diện cho thế hệ tương lai, thúc đẩy nguồn nhân lực trong nước để giải quyết các bài toán của khoa học – công nghệ

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Việt Nam có khoảng 237 trường Đại học và Học viện nhưng trong số này chưa đến 40 đơn vị có khoa, chuyên ngành về máy tính, chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo (AI) hay khoa học dữ liệu. Hiện nguồn nhân lực trong lĩnh vực này tại Việt Nam mới chỉ đáp ứng 1/10 nhu cầu thị trường, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao.

PGS.TSKH Vũ Hoàng Linh, Hiệu trưởng trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0, hầu như tất cả ngành trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật công nghệ, y học, kinh tế… đều cần đến khoa học dữ liệu.

“Ngay như trong các lĩnh vực nghiên cứu tại Đại học Khoa học Tự nhiên, khoa học vật liệu, công nghệ sinh học, khoa học trái đất và môi trường… để giải quyết các vấn đề, bài toán thực tế đều cần đến các công cụ, phương pháp và kết quả nghiên cứu của khoa học dữ liệu, đặc biệt là dữ liệu lớn.” PGS.TSKH Vũ Hoàng Linh cho hay.

Nhu cầu rõ rệt nhưng chất lượng các chương trình đào tạo trong nước gặp phải tình trạng nặng về lý thuyết, gây trở ngại cho người học khi ứng dụng thực tiễn. Bên cạnh đó, hạn chế về máy móc trang thiết bị cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ nghiên cứu của học viên, đặc biệt trong quá trình phân tích dữ liệu lớn.

Kết hợp giữa doanh nghiệp và đơn vị đào tạo tăng tính ứng dụng, hỗ trợ về tài chính, công nghệ, kết nội mạng lưới tri thức quốc tế nâng cao chất lượng chương trình là chìa khóa mà Vingroup đưa ra để giải bài toán này.

Cùng với trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐH Quốc gia Hà Nội, Trường ĐH Bách khoa Hà Nội, Trường ĐH Quy Nhơn, Viện toán học (Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), Viện John von Neumann (ĐH Quốc gia TP HCM) là năm đơn vị tham gia với Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VinIF) hợp tác phát triển chương trình thạc sĩ hướng khoa học dữ liệu.

Học viên Chương trình phát triển nhân lực lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu Vingroup trong Lễ khai giảng tháng 10/2020.

Theo đó, VinIF hỗ trợ mời giáo sư thỉnh giảng, xây dựng, bổ sung giáo trình và bài giảng, tạo cơ hội học tập và nghiên cứu với các nhà khoa học uy tín trên thế giới cho học viên. Chuỗi bài giảng đại chúng do VinIF được triển khai từ đầu năm 2020, đặc biệt có sự tham gia của Giáo sư Leslie Valiant – người khai sinh ra lý thuyết học máy hiện nay, trình bày về “Lý thuyết học máy cần thêm gì nữa”.

Song song với việc đầu tư vào chương trình đào tạo, Vingroup cấp học bổng sau đại học cho các học viên, nghiên cứu sinh trong nước, từ gần 30 ngành, lĩnh vực với mức hỗ trợ 120 triệu đồng/năm cho học viên cao học và 150 triệu đồng/năm cho nghiên cứu sinh tiến sĩ. Hoạt động này hướng tới tạo điều kiện cho học viên, nghiên cứu sinh phát huy khả năng học tập và nghiên cứu sáng tạo, nhìn nhận các công việc đó là một nghề trong môi trường khoa học. Tháng 11 vừa qua, 293 suất học bổng trị giá gần 40 tỷ đồng đã được Vingroup trao tặng.

Chia sẻ về hoạt động của Quỹ VinIF, PGS.TSKH Phan Thị Hà Dương cho biết: “Mỗi hoạt động của chúng tôi đều hướng đến mục tiêu xây dựng văn hóa, tác phong nghiên cứu hiệu quả và chuyên nghiệp, để các nhà khoa học, các tài năng trẻ có thể giành toàn tâm toàn sức cho việc sáng tạo, qua đó dần tạo nên sự gắn kết giữa cộng đồng khoa học, công nghệ và doanh nghiệp của Việt Nam”.

PGS.TSKH. Vũ Hoàng Linh, Hiệu trưởng trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội (thứ hai từ phải qua) trong Lễ ký kết hợp tác với Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn Vingroup.

Huấn luyện kĩ sư “thực chiến”

Tại tọa đàm “Đào tạo nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo trong khuôn khổ diễn đàn AI4VN” cuối tháng 11 vừa qua, PGS. TS Quản Thành Thơ, trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP HCM) cho biết, một kỹ sư giỏi AI cần 10 năm đào tạo, trong đó 7 năm kiến thức phổ thông, đại học và cần 3 năm trải nghiệm, doanh nghiệp đào tạo thực tế.

Theo các chuyên gia, nhân lực trong lĩnh vực AI yếu và thiếu là một thực tế vì để có một kỹ sư giỏi không chỉ đòi hỏi việc đào tạo kiến thức nền tảng khi còn ngồi trên giảng đường đại học mà cần được rèn luyện qua giải các bài toán thực tế. Đây là điều kiện cần để Việt Nam có cơ sở phát triển các giải pháp, sản phẩm có khả năng cạnh tranh với các nước tiên tiến trên thế giới. Vì vậy việc thành lập các mô hình liên kết sẽ giúp nhanh chóng cho ra lò những kỹ sư AI vững tay nghề là cần thiết.

Xác định công nghệ là hướng đi trọng điểm, tháng 8 vừa qua, Chương trình phát triển nhân lực lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu Vingroup chính thức được khởi động. Đến nay 120 học viên xuất sắc của chương trình đã chuẩn bị hoàn thành chương trình đào tạo chuyên môn, tiếp đó sẽ trực tiếp tham gia các dự án công nghệ trọng điểm của Tập đoàn.

PGS.TSKH. Phan Thị Hà Dương – Giám đốc Điều hành Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup, phát biểu tại Lễ Công bố học bổng Thạc sĩ, Tiến sĩ trong nước năm 2020.

Quy tụ từ khắp mọi miền đất nước, bên cạnh mức thu nhập cạnh tranh, các bạn học viên được hướng dẫn trực tiếp bởi các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành từ khắp nơi trên thế giới đang làm việc tại Vingroup, trong đó có GS. Vũ Hà Văn – Giảng viên Đại học Yale, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn VinBigdata.

Những tri thức đó sẽ được áp dụng ngay chính trong các dự án công nghệ tiên phong mà Tập đoàn Vingroup đang phát triển như xe tự hành, nghiên cứu giải mã gen cho người Việt, phát triển các giải pháp ứng dụng AI…

PGS. Tạ Hải Tùng – Viện trưởng Viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông, Đại học Bách Khoa Hà Nội, kỳ vọng, chương trình sẽ đem lại nhiều cơ hội cho các bạn sinh viên tài năng trong phát triển năng lực bản thân và sẽ sớm trở thành các “tech leaders” dẫn dắt sự phát triển khoa học công nghệ nước nhà trong một lĩnh vực khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

“Cùng chiến lược toàn diện và hành động quyết liệt, Vingroup đặt mục tiêu giải quyết được bài toán thiếu và yếu của nhân lực khoa học công nghệ trong nước. Có như vậy, mỗi giải pháp công nghệ Make in Viet Nam mới thực sự là sản phẩm của những tài nguyên Việt, có đủ năng lực cạnh tranh với thế giới và hoàn toàn phục vụ cho người Việt”, đại diện Vingroup nói.

Theo vnexpress.net

Thai nghén từ khi đề tài còn là ý tưởng, nhưng rồi đến khi bắt tay vào làm, đứa con tinh thần của các nhà khoa học nhiều khi lại trở thành… “con ông hàng xóm”. Sự mệt mỏi khiến rất nhiều nhà khoa học cảm giác đang “trả bài” thay vì nghiên cứu với tất cả cảm hứng sáng tạo.

Đề xuất mới toanh, ngoảnh lại đã lạc hậu

Tiến sĩ Nguyễn Bình Minh, một trong những tác giả vừa nhận Giải thưởng Nhân tài Đất Việt 2019, kể “truyền thuyết” về hành trình nghiên cứu mà trong giới làm khoa học vẫn thường nhắc tới. Ban đầu, người nghiên cứu phải đề xuất đầu bài để để một hội đồng thẩm định. Ý tưởng này sau đó có thể bị chỉnh sửa thành nội dung “không giống lắm” so với ban đầu.

Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup -VinIF được đánh giá là “làn gió mới” kì vọng thay đổi văn hóa làm khoa học trong nước

“Từ nội dung A, đề tài bị sửa thành A phẩy, thậm chí là B. Lúc đó đề tài đã không còn là 100% của họ nữa”, vị tiến sĩ chia sẻ.

Những người làm đề tài sau đó phải viết đề xuất cụ thể dựa trên đề bài mới và tiếp tục được một hội đồng chỉnh sửa vòng 2. Tới cuối cùng, khi đặt bút ký vào hợp đồng, đề tài từ A đã biến thành C, chứ không chỉ là B hay A phẩy.

“Nhiều người luôn cố gắng để làm tốt nhất công việc nghiên cứu nhưng quá trình trên khiến mọi người cảm giác đang “trả bài” thay vì làm việc với tất cả cảm hứng – điều vô cùng quan trọng để đạt được kết quả nghiên cứu tốt nhất” tiến sĩ Minh nói.

Nhưng đó vẫn chưa phải trở ngại duy nhất. Để đi qua tất cả các bước trên, nhiều dự án xin tài trợ phải mất tới 1,5-2 năm, khoảng thời gian quá dài với một dự án khoa học, đặc biệt là về công nghệ. Trên thực tế, có đề tài đợi từ lúc “mới toanh” (thời điểm đề xuất) tới lúc được nhận kinh phí đã lạc hậu, không còn hợp thời.

Phó giáo sư, tiến sỹ Hoàng Minh Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa Hà Nội cũng cho rằng, trong nghiên cứu, có tình trạng, thủ tục chi kinh phí, thanh quyết toán gắn với nhiều giấy tờ minh chứng phức tạp. “Một số đề tài thực hiện theo cơ chế khoán tới sản phẩm cuối cùng thì thủ tục giải ngân cũng vẫn phức tạp không kém, mà rủi ro lại cao khi trong nghiên cứu khó ai khẳng định được chắc chắn sẽ luôn thành công” phó giáo sư, tiến sỹ Hoàng Minh Sơn nói.

Làn gió mới với kì vọng thay đổi văn hóa làm khoa học

Mới đây, tiến sĩ Nguyễn Bình Minh được trải nghiệm một cách làm rất mới khiến anh ngạc nhiên. Dự án “V-Chain – một nền tảng phát triển và triển khai ứng dụng phi tập trung dựa trên công nghệ Blockchain” của anh nằm trong số 20 dự án đầu tiên được Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VINIF) tài trợ. Đây cũng chính là dự án vừa nhận giải khuyến khích lĩnh vực công nghệ thông tin Giải thưởng Nhân tài Đất Việt 2019.

TS Vũ Thành Tự Anh cho biết: “Chưa chứng kiến thời gian tài trợ khoa học nào nhanh kỉ lục như VinIF đang làm”

Điều làm nhà khoa học này ấn tượng là cách làm quyết liệt của Quỹ. Đề tài của anh đề xuất hồi tháng 3 năm nay. Tới tháng 7, nhóm nghiên cứu đã nhận được kết quả và sau đó nhanh chóng được ký hợp đồng. “Chúng tôi thấy nguồn kinh phí rồi, yên tâm làm tới đâu được giải ngân tới đó, không còn phải lo lắng hỏi nhau: Tiền bao giờ mới về?”, vị tiến sĩ giãi bày.

Với sự đỡ đầu của VinIF, Tiến sĩ Nguyễn Bình Minh tin rằng dự án V-Chain sẽ đi tới đích và ứng dụng của nghiên cứu này sẽ giúp Việt Nam nhập cuộc mạnh mẽ với cuộc cách mạng Blockchain đang diễn ra sôi động trên thế giới. Anh giải thích: Blockchain giống như một ngôi nhà quá rộng lớn, muốn “lấy đồ” trong ngôi nhà này để phát triển các ứng dụng, phần mềm, các nhà viết ứng dụng cần hiểu biết rất sâu. V-chain sẽ là cánh cửa, lối tắt dẫn các nhà phát triển giải nhanh nhất bài toán của mình khi muốn ứng dụng Blockchain.

Ý tưởng này được hội đồng của Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup rất ủng hộ. “Mọi người rất tôn trọng ý tưởng này. Hội đồng khoa học đã góp ý để dự án hoàn chỉnh hơn nhưng không làm cho đề tài bị biến dạng. Tôi cảm thấy cách làm như vậy rất tạo cảm hứng. Người làm khoa học sẽ muốn phát triển dự án của mình đến cùng”, tiến sĩ Minh nói.

Sự tôn trọng, tạo cảm hứng là điều được vị tiến sĩ hơn một lần nhắc tới trong câu chuyện của mình về VinIF. Anh từng làm việc với các nguồn hỗ trợ nhưng ở nhiều nơi, câu đầu tiên mà dự án nhận được từ đơn vị tài trợ là: Tôi đầu tư, bản quyền thuộc về tôi.

Với Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup, mọi thứ rất khác. Tiến sĩ Minh kể, anh từng hỏi đại diện Quỹ: Tôi có thể mang sản phẩm này tới một số cuộc thi để nhận thêm đánh giá, nhận xét cho dự án không? Quỹ phản hồi lại nhà nghiên cứu một cách chắc chắn: Chúng tôi không nắm bất cứ bản quyền nào. Các anh có toàn quyền với “con đẻ” của mình.

Tiến sĩ Minh cho rằng, đó là sự khác biệt về tư duy và tầm nhìn. “Có nơi đầu tư 1-2 đồng rồi bảo cái này của tôi. VINIF thì nói: Không. Cái này của chính các anh”, vị tiến sĩ tâm đắc.

Không chỉ tiến sĩ Nguyễn Bình Minh, những chủ nhiệm dự án được VINIF tài trợ đều cảm thấy ‘khó tin” về cách làm quyết liệt của Quỹ. Tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh (Giám đốc Chương trình Giảng dạy kinh tế Fullbright tại Việt Nam) mô tả cách làm của VINIF là “chưa từng chứng kiến ở Việt Nam”.

“Điều làm tôi ngạc nhiên nhất là thời gian từ lúc nộp hồ sơ cho đến lúc được mời báo cáo, và ngày hôm nay chúng ta đứng ở đây trong vòng có khoảng hơn 3 tháng. Đấy là khoảng thời gian kỉ lục mà ở Việt Nam tôi chưa bao giờ chứng kiến”, vị chủ nhiệm đề tài “Xây dựng cơ sở hạ tầng dữ liệu lớn cho đô thị – Tính toán kết nối, khả năng phục hồi và nhu cầu mạng lưới xe buýt tại TP.HCM” bày tỏ trong lễ công bố danh sách dự án được VinIF tài trợ vào cuối tháng 8 vừa qua.

Thứ trưởng Bộ Khoa học & Công nghệ Bùi Thế Duy nhận xét, việc xuất hiện của những Quỹ tài trợ khoa học như VINIF là tín hiệu tích cực cho sự phát triển của môi trường nghiên cứu tại Việt Nam. “Đây là xu hướng tất yếu, theo định hướng mà chính phủ đang thúc đẩy thực hiện, mang lại tác động đáng ghi nhận và góp phần thay đổi phong cách nghiên cứu khoa học và công nghệ. Việc bổ sung thêm nguồn lực tư nhân để cùng nhà nước hỗ trợ khoa học và công nghệ phát triển cũng góp phần tạo ra những thay đổi, đột phá cho Việt Nam”, thứ trưởng Bùi Thế Duy nói./.

Thủy Trần – VOV.VN

Vingroup theo đuổi kế hoạch đào tạo toàn diện cho thế hệ tương lai, thúc đẩy nguồn nhân lực trong nước để giải quyết các bài toán của khoa học – công nghệ

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Việt Nam có khoảng 237 trường Đại học và Học viện nhưng trong số này chưa đến 40 đơn vị có khoa, chuyên ngành về máy tính, chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo (AI) hay khoa học dữ liệu. Hiện nguồn nhân lực trong lĩnh vực này tại Việt Nam mới chỉ đáp ứng 1/10 nhu cầu thị trường, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao.

PGS.TSKH Vũ Hoàng Linh, Hiệu trưởng trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0, hầu như tất cả ngành trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật công nghệ, y học, kinh tế… đều cần đến khoa học dữ liệu.

“Ngay như trong các lĩnh vực nghiên cứu tại Đại học Khoa học Tự nhiên, khoa học vật liệu, công nghệ sinh học, khoa học trái đất và môi trường… để giải quyết các vấn đề, bài toán thực tế đều cần đến các công cụ, phương pháp và kết quả nghiên cứu của khoa học dữ liệu, đặc biệt là dữ liệu lớn.” PGS.TSKH Vũ Hoàng Linh cho hay.

Nhu cầu rõ rệt nhưng chất lượng các chương trình đào tạo trong nước gặp phải tình trạng nặng về lý thuyết, gây trở ngại cho người học khi ứng dụng thực tiễn. Bên cạnh đó, hạn chế về máy móc trang thiết bị cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ nghiên cứu của học viên, đặc biệt trong quá trình phân tích dữ liệu lớn.

Kết hợp giữa doanh nghiệp và đơn vị đào tạo tăng tính ứng dụng, hỗ trợ về tài chính, công nghệ, kết nội mạng lưới tri thức quốc tế nâng cao chất lượng chương trình là chìa khóa mà Vingroup đưa ra để giải bài toán này.

Cùng với trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐH Quốc gia Hà Nội, Trường ĐH Bách khoa Hà Nội, Trường ĐH Quy Nhơn, Viện toán học (Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), Viện John von Neumann (ĐH Quốc gia TP HCM) là năm đơn vị tham gia với Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VinIF) hợp tác phát triển chương trình thạc sĩ hướng khoa học dữ liệu.

Học viên Chương trình phát triển nhân lực lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu Vingroup trong Lễ khai giảng tháng 10/2020.

Theo đó, VinIF hỗ trợ mời giáo sư thỉnh giảng, xây dựng, bổ sung giáo trình và bài giảng, tạo cơ hội học tập và nghiên cứu với các nhà khoa học uy tín trên thế giới cho học viên. Chuỗi bài giảng đại chúng do VinIF được triển khai từ đầu năm 2020, đặc biệt có sự tham gia của Giáo sư Leslie Valiant – người khai sinh ra lý thuyết học máy hiện nay, trình bày về “Lý thuyết học máy cần thêm gì nữa”.

Song song với việc đầu tư vào chương trình đào tạo, Vingroup cấp học bổng sau đại học cho các học viên, nghiên cứu sinh trong nước, từ gần 30 ngành, lĩnh vực với mức hỗ trợ 120 triệu đồng/năm cho học viên cao học và 150 triệu đồng/năm cho nghiên cứu sinh tiến sĩ. Hoạt động này hướng tới tạo điều kiện cho học viên, nghiên cứu sinh phát huy khả năng học tập và nghiên cứu sáng tạo, nhìn nhận các công việc đó là một nghề trong môi trường khoa học. Tháng 11 vừa qua, 293 suất học bổng trị giá gần 40 tỷ đồng đã được Vingroup trao tặng.

Chia sẻ về hoạt động của Quỹ VinIF, PGS.TSKH Phan Thị Hà Dương cho biết: “Mỗi hoạt động của chúng tôi đều hướng đến mục tiêu xây dựng văn hóa, tác phong nghiên cứu hiệu quả và chuyên nghiệp, để các nhà khoa học, các tài năng trẻ có thể giành toàn tâm toàn sức cho việc sáng tạo, qua đó dần tạo nên sự gắn kết giữa cộng đồng khoa học, công nghệ và doanh nghiệp của Việt Nam”.

PGS.TSKH. Vũ Hoàng Linh, Hiệu trưởng trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội (thứ hai từ phải qua) trong Lễ ký kết hợp tác với Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn Vingroup.

Huấn luyện kĩ sư “thực chiến”

Tại tọa đàm “Đào tạo nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo trong khuôn khổ diễn đàn AI4VN” cuối tháng 11 vừa qua, PGS. TS Quản Thành Thơ, trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP HCM) cho biết, một kỹ sư giỏi AI cần 10 năm đào tạo, trong đó 7 năm kiến thức phổ thông, đại học và cần 3 năm trải nghiệm, doanh nghiệp đào tạo thực tế.

Theo các chuyên gia, nhân lực trong lĩnh vực AI yếu và thiếu là một thực tế vì để có một kỹ sư giỏi không chỉ đòi hỏi việc đào tạo kiến thức nền tảng khi còn ngồi trên giảng đường đại học mà cần được rèn luyện qua giải các bài toán thực tế. Đây là điều kiện cần để Việt Nam có cơ sở phát triển các giải pháp, sản phẩm có khả năng cạnh tranh với các nước tiên tiến trên thế giới. Vì vậy việc thành lập các mô hình liên kết sẽ giúp nhanh chóng cho ra lò những kỹ sư AI vững tay nghề là cần thiết.

Xác định công nghệ là hướng đi trọng điểm, tháng 8 vừa qua, Chương trình phát triển nhân lực lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu Vingroup chính thức được khởi động. Đến nay 120 học viên xuất sắc của chương trình đã chuẩn bị hoàn thành chương trình đào tạo chuyên môn, tiếp đó sẽ trực tiếp tham gia các dự án công nghệ trọng điểm của Tập đoàn.

PGS.TSKH. Phan Thị Hà Dương – Giám đốc Điều hành Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup, phát biểu tại Lễ Công bố học bổng Thạc sĩ, Tiến sĩ trong nước năm 2020.

Quy tụ từ khắp mọi miền đất nước, bên cạnh mức thu nhập cạnh tranh, các bạn học viên được hướng dẫn trực tiếp bởi các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành từ khắp nơi trên thế giới đang làm việc tại Vingroup, trong đó có GS. Vũ Hà Văn – Giảng viên Đại học Yale, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn VinBigdata.

Những tri thức đó sẽ được áp dụng ngay chính trong các dự án công nghệ tiên phong mà Tập đoàn Vingroup đang phát triển như xe tự hành, nghiên cứu giải mã gen cho người Việt, phát triển các giải pháp ứng dụng AI…

PGS. Tạ Hải Tùng – Viện trưởng Viện Công nghệ Thông tin và Truyền thông, Đại học Bách Khoa Hà Nội, kỳ vọng, chương trình sẽ đem lại nhiều cơ hội cho các bạn sinh viên tài năng trong phát triển năng lực bản thân và sẽ sớm trở thành các “tech leaders” dẫn dắt sự phát triển khoa học công nghệ nước nhà trong một lĩnh vực khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

“Cùng chiến lược toàn diện và hành động quyết liệt, Vingroup đặt mục tiêu giải quyết được bài toán thiếu và yếu của nhân lực khoa học công nghệ trong nước. Có như vậy, mỗi giải pháp công nghệ Make in Viet Nam mới thực sự là sản phẩm của những tài nguyên Việt, có đủ năng lực cạnh tranh với thế giới và hoàn toàn phục vụ cho người Việt”, đại diện Vingroup nói.

Theo vnexpress.net

Giải Nobel Hóa học năm nay được trao cho thành tựu “viết lại bộ mã của sự sống” của hai nhà khoa học nữ: Emmanuelle Charpentier (chuyên gia nghiên cứu ngành Vi sinh tại Viện Max Planck, Berlin, Đức) và Jennifer Doudna (giáo sư ngành Hóa sinh của Đại Học California, Berkeley, Hoa Kỳ). Hai nữ tiến sĩ đều có những đóng góp rất quan trọng trong việc khám phá ra CRISPR-Cas9, một công cụ được gọi là “chiếc kéo di truyền [genetic scissors]” rất hữu ích trong việc chỉnh sửa gene. CRISPR-Cas9 giúp các nhà nghiên cứu thay đổi DNA của động vật, thực vật và vi sinh vật với độ chính xác cao. Công nghệ này có ảnh hưởng tiên phong trong các ngành khoa học nghiên cứu về sự sống [life science], đóng góp cho các phương pháp điều trị ung thư mới và có thể biến giấc mơ chữa trị các căn bệnh di truyền thành hiện thực.

Để tìm hiểu cơ chế hoạt động bên trong của sinh vật, các nhà nghiên cứu cần sửa đổi các gene trong tế bào. Tuy nhiên, đây là công việc tốn thời gian, khó khăn và đôi khi bất khả. Sử dụng kéo di truyền CRISPR/Cas9 giờ đây có thể thay đổi mã sự sống [code of life] chỉ trong vài tuần. Việc phát hiện ra những chiếc kéo di truyền này thật bất ngờ. Trong quá trình nghiên cứu của Emmanuelle Charpentier về vi khuẩn Streptococcus pyogenes (liên cầu khuẩn nhóm A), một trong những vi khuẩn gây hại nhiều nhất cho loài người, cô phát hiện ra một phân tử chưa được biết đến trước đây, trans-activating CRISPR RNA (tracrRNA). Công trình của Charpentier cho thấy tracrRNA là một phần quan trọng của hệ thống miễn dịch cổ xưa của vi khuẩn, CRISPR/Cas, vốn có chức năng giải trừ virus bằng cách phân cắt DNA của chúng. CRISPR/Cas là một cấu trúc bao gồm vùng CRISPR (Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats) gồm những đoạn trình tự ngắn lặp lại phân cách đều nhau, hầu hết các đoạn có phần trình tự xuôi và ngược giống nhau, đi kèm là một số gen Cas (CRISPR-associated) ở vùng lân cận. (Xem thêm cơ chế hoạt động CRISPR/Cas trong hình bên dưới).

Charpentier công bố khám phá của mình vào năm 2011. Cùng năm, cô bắt đầu hợp tác với Jennifer Doudna, một nhà hóa sinh giàu kinh nghiệm với kiến thức sâu rộng về RNA (một trong hai loại vật chất di truyền ở sinh vật, bên cạnh DNA). Cùng nhau, họ đã thành công trong việc tái tạo chiếc kéo di truyền của vi khuẩn trong ống nghiệm và đơn giản hóa các thành phần phân tử của chiếc kéo để chúng dễ sử dụng hơn. Sau đó họ lập trình lại chiếc kéo di truyền này. Ở dạng tự nhiên, chiếc kéo nhận ra DNA từ virus, nhưng Charpentier và Doudna đã chứng minh rằng có thể kiểm soát chiếc kéo để cắt bất kỳ phân tử DNA nào tại một vị trí xác định trước. Khi DNA đã bị cắt thì rất dễ dàng để viết lại mã sự sống.

Các nhà nghiên cứu hiện đang thực hiện các thử nghiệm lâm sàng cho việc sử dụng kéo di truyền để điều trị các bệnh về máu như bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm và bệnh beta thalassemia, cũng như các bệnh di truyền về mắt. Họ cũng đang phát triển các phương pháp sửa chữa gene trong các cơ quan lớn, chẳng hạn như não và cơ. Các thí nghiệm trên động vật đã chỉ ra rằng virus được thiết kế đặc biệt có thể đưa kéo di truyền đến các tế bào mong muốn, điều trị các mô hình bệnh di truyền nguy hiểm như chứng loạn dưỡng cơ, teo cơ tủy sống và bệnh Huntington. Tuy nhiên, công nghệ này cần được cải tiến thêm trước khi có thể được thử nghiệm trên người. Công cụ kéo cắt di truyền cũng đã giúp nhiều nghiên cứu cơ bản trong nông nghiệp đạt được thành tựu, chẳng hạn như việc chỉnh sửa gene các giống cây trồng có khả năng chống chịu được nấm mốc, sâu bệnh và hạn hán.

Bên cạnh tất cả những lợi ích to lớn, kéo di truyền cũng có thể bị lạm dụng. Công cụ này có thể được sử dụng để tạo phôi biến đổi gene. Tuy nhiên, trong những năm qua, thế giới đã có những luật lệ và quy định để kiểm soát việc áp dụng kỹ thuật di truyền, trong đó có những quy định cấm sửa đổi bộ gene người, rồi để cho những sửa đổi đó tiếp tục di truyền. Ngoài ra, các thí nghiệm liên quan đến con người và động vật phải luôn được các ủy ban đạo đức xem xét cẩn thận và phê duyệt trước khi tiến hành.

Giải Nobel Hóa học 2020 được cộng đồng khoa học hào hứng đón nhận. Điều đầu tiên, đó là ai cũng công nhận tầm quan trọng của CRISPR/Cas9.  Những chiếc kéo di truyền này sẽ là những công cụ mới góp phần giải quyết nhiều thách thức mà nhân loại đang phải đối mặt. Với những khám phá của mình, Emmanuelle Charpentier và Jennifer Doudna đã phát triển một công cụ hóa học đưa khoa học sự sống bước vào một kỷ nguyên mới với một chân trời rộng mở và nhiều bất ngờ phía trước. Điều kế tiếp, từ Giải Nobel Hóa học 2020 chúng ta có thể nhìn thấy ranh giới trong khoa học ngày càng mờ nhạt. Một nhà hóa học có thể làm việc với một  chuyên gia về vi sinh để tạo ra những công cụ có tiềm năng ứng dụng to lớn trong nông nghiệp và y khoa. Đây cũng là lần đầu tiên hai nhà khoa học nữ cùng chia sẻ một giải Nobel. Vai trò của phụ nữ trong khoa học ngày càng được nâng cao. Họ có thể cùng nhau tìm ra những khám phá vĩ đại, đóng góp chung cho sự tiến bộ của nhân loại.

Tài liệu tham khảo:

1. Doudna JA, Charpentier E. Genome editing. The new frontier of genome engineering with CRISPR-Cas9. Science. 2014 Nov 28;346(6213):1258096. doi: 10.1126/science.1258096.

2. Charpentier E, Doudna JA. Rewriting a genome. Nature 495, 50–51 (2013). doi: 10.1038/495050a

3. Jiang F, Doudna JA. CRISPR–Cas9 Structures and Mechanisms. Annual Review of Biophysics 2017 46:1, 505-529. doi: 10.1146/annurev-biophys-062215-010822

4. Press release: The Nobel Prize in Chemistry 2020. NobelPrize.org. Nobel Media AB 2020. Fri. 9 Oct 2020. https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2020/press-release/

PGS.TS. Lê Thị Lý – Giảng viên bộ môn Hoá sinh Ứng dụng, Đại Học Quốc Tế

Biên tập: Nguyễn Phương Văn.

Dự án vắc-xin “made in Vietnam” phòng virus SARS-CoV-2 được các nhà khoa học của công ty Vabiotech triển khai với sự tài trợ của Quỹ Đổi mới sáng tạo VinIF (thuộc Tập đoàn Vingroup) đang có triển vọng “về đích” sớm.

Vượt tiến độ 2 tháng

Một ngày giữa tháng 6, ThS.Mạc Văn Trọng – Công ty TNHH Vắc xin và sinh phẩm số 1 (Vabiotech), Bộ Y tế – nhận được tin từ TS. Đỗ Tuấn Đạt (Chủ tịch Vabiotech), cho hay, dự án nghiên cứu, sản xuất vắc xin phòng Covid-19 của ông và các đồng sự “đã có kết quả. Vắc-xin dự tuyển có tính sinh miễn dịch khá cao.”

Với ThS.Trọng và nhóm nghiên cứu của công ty Vabiotech, kết quả này có ý nghĩa “sống còn”. Dự án nghiên cứu, sản xuất vắc-xin phòng Covid-19 mà họ đang theo đuổi đang đi đúng hướng và đã cho kết quả bước đầu. “4 tháng quên ăn quên ngủ của chúng tôi đã được đền đáp”, nhà nghiên cứu của Vabiotech chia sẻ. 

ThS. Mạc Văn Trọng đang phân tích kết quả biểu hiện gen S của Covid-19 tại Phòng thí nghiệm Viện Sinh-Hóa, Trường Đại học Bristol (Anh)

Trước đó, ngày 15/5 và 29/5, 2 lô mẫu huyết thanh của 50 con chuột đã tiêm dự tuyển vắc-xin Covid-19 lần lượt được gửi sang Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương (VSDTTƯ) để đánh giá. Bằng việc tiêm so sánh với chính chủng virus hoang dại đã được bất hoạt cho chuột, Viện VSDTTƯ xác định các mẫu huyết thanh này đã cho đáp ứng kháng thể, trong đó có những mẫu đáp ứng khá cao.

“Đây là cơ sở để phát triển thành vắc-xin hoàn chỉnh”, PGS.TS. Nguyễn Lê Khánh Hằng 0 Phó trưởng khoa Virus, Viện VSDTTƯ, nhận định.

Với kết quả này, Vabiotech đã vượt tiến độ 2 tháng của giai đoạn 1 dự án, cũng là giai đoạn quan trọng nhất trong quá trình nghiên cứu sản xuất vắc-xin Covid-19. Ở giai đoạn tiếp theo, vắc-xin dự tuyển sẽ được phát triển thành vắc-xin hoàn chỉnh, ổn định và đủ tiêu chuẩn để sử dụng cho người. Nhóm nghiên cứu cũng sẽ xây dựng quy trình sản xuất thương mại để có thể đáp ứng quy mô sản xuất lên tới hàng triệu, thậm chí là hàng chục triệu liều.

Các nhà nghiên cứu của Vabiotech đang tiến hành lấy mẫu máu chuột để đánh giá kháng thể đáp ứng miễn dịch sau tiêm.
PGS.TSKH. Vũ Hoàng Linh – Hiệu trưởng Trường ĐHKHTN, ĐHQGHN và PGS.TSKH. Phan Thị Hà Dương – Giám đốc Điều hành VinIF ký kết thỏa thuận hợp tác đào tạo Thạc sĩ Ngành Khoa học Dữ liệu

Không sốt ruột trước thông tin nhiều nước đã bắt đầu thử nghiệm vắc-xin Covid-19 trên người nhưng các nhà khoa học của Việt Nam cũng đang thực sự chạy đua với thời gian, nhất là trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nguy cơ của làn sóng Covid-19 thứ 2. Theo các nhà nghiên cứu, Việt Nam không đặt mục tiêu dẫn đầu nhưng sẽ đón đầu nhờ kế thừa được các kinh nghiệm của thế giới ứng phó với loại virus rất mới SARS-CoV-2.

“Để cho ra đời vắc-xin hoàn chỉnh cần 9 – 12 tháng nữa nhưng chúng tôi đang nỗ lực để rút ngắn thời gian này”, ThS.Trọng cho biết. “Dù vậy, so với mức trung bình 10 năm của một vắc-xin bình thường, thời gian 18 – 24 tháng để phát triển được một vắc-xin đã là một thành tựu rất đáng kể”.

Cũng theo đại diện Vabiotech, dự án lần này không chỉ dừng lại ở việc cho ra đời loại vắc-xin mà cả thế giới đang trông đợi, mục tiêu lớn hơn là giúp tăng tính chủ động về vắc-xin cho Việt Nam, nhất là các vắc-xin đại dịch. Nếu trong tương lai xuất hiện thêm chủng Corona virus mới gây đại dịch ở người, với công nghệ sẵn có trong tay, chỉ cần “lắp ráp” phần gen của chủng virus mới vào là sẽ cho ra đời loại vắc-xin mới rất nhanh .

“Khi một nước nào đó có vắc-xin thương mại họ sẽ ưu tiên bảo vệ người dân của họ trước. Như đợt đại dịch cúm A/H1N, mua 1 liều vắc-xin đã khó chưa nói gì đến mua cả triệu liều. Vì thế, tính chủ động vắc-xin của một quốc gia là rất quan trọng” – ThS. Mạc Văn Trọng lý giải. 

Hai nghiên cứu về SARS-CoV-2 do VinIF tài trợ đều có kết quả tốt

Sau chục năm tham gia và đứng chính nhiều công trình lớn nghiên cứu và sản xuất vắc-xin, với ThS. Mạc Văn Trọng, dự án lần này là đặc biệt nhất. Lý do không chỉ bởi bối cảnh “virus thế kỷ” đang nhấn chìm thế giới trong đại dịch mà còn bởi những sóng gió chưa từng có mà nhóm nghiên cứu đã trải qua.

Dự án khởi đầu rất thuận lợi do được tài trợ kinh phí diện “khẩn cấp” của Quỹ VinIF, nhằm ứng phó với một đại dịch toàn cầu. Nhiều công đoạn nghiên cứu của dự án đã được thực hiện tại Phòng thí nghiệm của Đại học Bristol (Anh) ngay từ đầu tháng 2/2020 nhằm đẩy nhanh tiến độ.

Tuy nhiên, dự án đã suýt đổ bể khi châu Âu bị phong tỏa, toàn bộ các hoạt động nghiên cứu phải tạm dừng. Do đã lường trước nguy cơ này nên nhóm nghiên cứu đã làm việc gần như 24/7, mỗi ngày chỉ ngủ vài tiếng, để kịp hoàn thành kế hoạch đặt ra. May mắn là các thành viên vừa rời đi thì nước Anh phong tỏa và về đến Việt Nam ngay sát thời điểm đóng cửa đường hàng không hồi cuối tháng 3.

“Chúng tôi đã chịu áp lực rất lớn. Lo ngại nhất khi đó là không chuyển được mẫu về Việt Nam, bởi nếu thế thì kết quả nghiên cứu gần 2 tháng trời sẽ đổ sông đổ biển”, ThS. Trọng nói về quãng thời gian khó khăn nhất.

Để bù tiến độ cho 14 ngày gián đoạn vì cách ly tập trung sau khi về nước, nhóm nghiên cứu tiếp tục làm việc với cường độ 1 ngày bằng 2 ngày. Phòng thí nghiệm của Vabiotech khi đó đã trở thành “phòng cách ly để nghiên cứu” của những nhà khoa học trở về từ Anh. Nhờ thế mà chỉ 1 tháng sau, dự tuyển vắc-xin đã được hoàn thành để tiêm thử nghiệm trên chuột.   

Công nghệ mà Vabiotech sử dụng trong sản xuất vắc-xin phòng chống dịch bệnh mà đến nay đã khiến gần 9 triệu người trên toàn thế giới nhiễm, gần 500.000 người tử vong, là công nghệ vector virus thay vì các công nghệ vắc xin bất hoạt hay sống giảm độc lực như truyền thống. Đây là công nghệ mới, đa năng, cho hiệu suất sản xuất cao, không phụ thuộc vào việc nuôi cấy toàn thể tác nhân gây bệnh, phù hợp đối với các vắc-xin đại dịch.  

“Nhờ nguồn kinh phí tài trợ, công ty đã nâng cấp được hệ thống nuôi cấy tế bào Bioreactor vốn đã được trang bị gần 10 năm trước. Model thế hệ mới này thích ứng hơn với công nghệ vector virus mà chúng tôi đang dùng” – TS. Đỗ Tuấn Đạt – Chủ tịch Vabiotech tiết lộ.

Cũng theo tác giả của nhiều nghiên cứu phát triển vắc-xin “made in Vietnam”, dự án của Vabiotech có thể tăng tốc còn do được “hưởng lợi” từ những kết quả của đề tài nghiên cứu đặc điểm dịch tễ học của virus SARS-CoV-2 mà Viện VSDTTƯ đang triển khai. Đây cũng là một dự án cấp bách do Quỹ VinIF tài trợ ngay khi Covid-19 mới bùng phát. Nhờ các thông tin “giải mã” này mà dù nhiều nước đã “việt vị” trong dự đoán về dịch bệnh nguy hiểm bậc nhất đầu thế kỷ XXI, Việt Nam vẫn có thể làm chủ tình hình.

“Việt Nam đã xuất sắc khi trở thành một điểm sáng của thế giới về phòng chống và kiểm soát dịch bệnh. Chúng tôi kỳ vọng vào những thắng lợi tiếp theo, trong đó có vắc-xin Covid-19 “made in Vietnam” – TS. Đỗ Tuấn Đạt đặt mục tiêu.

Minh Tuấn (VietNamNet – https://vietnamnet.vn/vn/suc-khoe/vac-xin-covid-19-made-in-vietnam-vuot-tien-do-du-kien-651931.html)

Ít ai biết rằng, để giành được giải Nhất Nhân tài Đất Việt 2019 với phần mềm tự động chuyển đổi giọng nói tiếng Việt sang văn bản, nhóm tác giả đã phải dốc hết những đồng tiền tiết kiệm cuối cùng. Tất cả chỉ vì một câu hỏi: Ai sẽ giải bài toán của Việt Nam nếu không phải chính người Việt?

Đỗ Quốc Trình, đồng sáng lập kiêm Giám đốc Phát triển kinh doanh Công ty TNHH Trí thông minh Nhân tạo Việt Nam (VAIS), đơn vị giành quán quân Nhân tài Đất Việt 2019 trong lĩnh vực CNTT, đã tâm sự về hành trình đầy cảm xúc ấy.

Xông ra chiến đấu và có thể “chết” sau 6 tháng

– Xin chúc mừng sản phẩm Origin-STT của các anh đã “lên ngôi” Nhân tài Đất Việt năm nay! Vì sao anh và nhóm tác giả của VAIS lại lựa chọn đầu bài khó đến thế bởi tiếng Việt là một trong những ngôn ngữ khó học, khó phát âm nhất trên thế giới?

Công nghệ nhận dạng giọng nói dù đã có từ lâu nhưng những “ông lớn” như Google chưa phát triển những nền tảng dành riêng cho người Việt một cách triệt để. Vì thế việc chuyển đổi giọng nói thành chữ viết tiếng Việt với độ chính xác cao là điều chúng tôi rất trăn trở. Chúng tôi đặt ra câu hỏi “Ai sẽ giải bài toán của Việt Nam nếu không phải chính người Việt?” và lên ý tưởng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xử lý câu chuyện này.

– Trước đó, Origin-STT được nhắc tới khi gỡ băng cho các phiên chất vấn của Quốc hội với độ chính xác cao. Theo anh, dự án có thể ứng dụng ra sao trong cuộc sống?

Origin-STT là công nghệ lõi và gỡ băng trong các phiên họp chỉ là một trong những ứng dụng thiết thực. Ngoài ra, Origin-STT có thể sử dụng cho các nhà báo tác nghiệp hoặc tại các bệnh viện, nơi bác sĩ vừa khám bệnh vừa đọc chẩn đoán, các cảnh báo, lưu ý và phần mềm sẽ tự động xuất ra bệnh án điện tử.

Công nghệ này cũng có thể ứng dụng để hỗ trợ ghi biên bản điều tra hiện trường, trong các phiên tòa, với tổng đài dịch vụ hay phát triển hỗ trợ cho người khuyết tật…

– Phần lớn startup phải rời bỏ thị trường chỉ trong thời gian ngắn ban đầu vì hết tiền và không thể gọi vốn. Với VAIS, các anh đang vượt qua quãng thời gian này ra sao?

VAIS được thành lập tháng 8/2018 với 5 thành viên, phần lớn đều là thế hệ 9X. Trước đó, mọi người đều đang có những công việc với thu nhập tốt, có thể nói là đáng mơ ước. Bản thân tôi trước đó cũng đang làm ở KPMG Việt Nam (một trong những Tập đoàn kiểm toán nằm trong nhóm Big Four). Tuy nhiên, mấy anh em đã xác định tinh thần, cùng xông ra ngoài chiến đấu.

Thời gian đầu, toàn bộ kinh phí hoạt động là tiền tích góp trong vài năm đi làm của 5 thành viên. Chúng tôi tính toán, nếu không có thu nhập, công ty chỉ hoạt động được 6 tháng. Tuy nhiên, tôi và 4 người bạn cùng nghĩ sẽ “chơi hết mình”.

May mắn là ngay trong những tháng đầu tiên, chúng tôi đã nhận được một dự án lớn hợp tác với trang thương mại điện tử Adayroi. Trong đó điều làm chúng tôi rất cảm kích là nhận được sự tin tưởng và hỗ trợ tài chính rất quan trọng từ Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VINIF).

VINIF đã tạo cảm hứng, giúp chúng tôi đi nhanh

– Cảm giác có dự án đầu tay như thế nào, nhất là với những ông lớn như Adayroi?

Cả nhóm rất mừng vì dù xác định từ đầu là xông ra chiến đấu nhưng nếu không có tiền, mọi sự phát triển chỉ là trên giấy. Phải có tài chính thì anh em mới lên được kế hoạch cho công việc một cách chính xác.

Với dự án đầu tay, nhóm đã giúp cải thiện khả năng tìm kiếm trên website này. Ví dụ người dùng có thể viết không dấu hoặc có dấu, hay chưa chính xác tên gọi các sản phẩm, công cụ tìm kiếm đều nhận biết với độ chính xác cao.

Ngoài ra, chúng tôi cũng phát triển chatbot (chương trình tương tác tự động với người dùng qua tin nhắn hoặc âm thanh). Một trong những tính năng đó là khi người dùng muốn hủy đơn hàng đã đặt, chatbot sẽ tự động hỏi xin số điện thoại, mã đơn hàng của người dùng và liên kết với hệ thống dữ liệu để xác định khách hàng đã đặt mua gì. Đối chiếu với các điều kiện, chatbot sẽ tự động xác nhận việc hủy đơn với khách hàng.

Điểm khác biệt là hệ thống chatbot này là có thể tự học hỏi thêm để nhận biết các tình huống khác nhau thay vì chỉ “bắt cứng” từ khóa như những chương trình khác.

– Anh đã nhắc tới sự hỗ trợ của Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VINIF). Điều này có ý nghĩa ra sao trong hành trình của VAIS?

Mặc dù rất tự tin vào sự cố gắng của mình nhưng thực sự VAIS là tập hợp của những người trẻ. Tuy nhiên, VINIF đã đặt niềm tin vào chúng tôi. Đó là điều rất ý nghĩa. Chúng tôi đã may mắn có cơ hội tiếp xúc với Giám đốc khoa học của Quỹ là giáo sư Vũ Hà Văn – một nhà khoa học lừng danh thế giới. Được những vị giáo sư như anh Văn đánh giá đây là một nền tảng tốt chính là sự ghi nhận với chúng tôi.

Chính sự tin tưởng và hỗ trợ của VINIF đã tạo ra động lực, cảm hứng, giúp anh em duy trì và đưa startup của mình đi nhanh hơn. Việc đi nhanh là rất quan trọng với các startup vì nếu các ý tưởng không được hiện thực hóa ngay, rất nhiều doanh nghiệp khác có thể sẽ giành trước.

– Bước đi đầu tiên với VINIF đã giúp cả nhóm ra sao trên con đường vươn tới giải Nhất Nhân tài Đất Việt sau đó?

Dự án đã tạo tiền đề cho chúng tôi không chỉ về tài chính mà về kỹ thuật, việc nghiên cứu cũng giúp nhóm nâng cao được chất lượng nhận dạng ngôn ngữ tự nhiên.

Đơn cử, chúng tôi đã nghiên cứu để chương trình của mình hiểu được các ngữ cảnh khác nhau, từ đó “đoán” chữ chính xác hơn trong từng câu văn. Đây là một phần quan trọng của sản phẩm Origin-STT sau đó.

Tới bây giờ, chúng tôi càng thấy rõ, nếu không có người đồng hành như VINIF, những bước đi ban đầu của chúng tôi chắc chắn sẽ nặng nề hơn rất nhiều. Có tới 90% dự án khởi nghiệp phải dừng cuộc chơi trong 2 năm đầu vì rỗng túi và không kêu gọi được sự hỗ trợ. Quỹ đã đến với chúng tôi đúng thời điểm và giúp chúng tôi tự tin hơn khi thấy những nỗ lực của mình được ghi nhận xứng đáng.

– Hướng đi trong tương lai của VAIS là gì sau giải Nhân tài Đất Việt và xa hơn nữa?

Với phần mềm tự động chuyển đổi giọng nói tiếng Việt sang văn bản, điều chúng tôi muốn là cải thiện công nghệ lõi để nhận dạng và chuẩn hóa văn bản tốt hơn. Trong tháng 12, chúng tôi sẽ chính thức ra mắt Origin-STT với độ chính xác cao và có cả ứng dụng trên các thiết bị di động.

Tuy nhiên, nhìn rộng hơn, điều chúng tôi hướng tới là nền tảng mở để các nhà sáng lập tự phát triển thêm các ý tưởng./.

– Xin cảm ơn anh!