Với sự tư vấn và đóng góp của nhiều nhà khoa học, báo KH&PT đã chọn ra năm sự kiện KH&CN tiêu biểu của năm 2021, không chỉ phản ánh hiện trạng của nền khoa học trong năm qua mà còn cho thấy những tác động của nó tới tương lai.

Có thể, nhiều năm sau này, khi đón nhận thành công hay thậm chí thất bại thì chúng ta đều thấy rằng, gốc rễ của những kết quả đó đã bắt nguồn từ những năm trước. Đó cũng là lý do vì sao chúng ta cần đầu tư cho khoa học một cách bài bản và đúng hướng.

Viện Tế bào gốc, một đơn vị tự chủ đã chuyển giao nhiều kết quả nghiên cứu cho Bệnh viện Vạn Hạnh. Nguồn: BV Vạn Hạnh

Báo cáo đổi mới sáng tạo do world bank công bố

Ba báo cáo: Đổi mới sáng tạo (ĐMST) ở các quốc gia đang phát triển khu vực Đông Á – Yêu cầu cấp thiết; Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam do World Bank công bố và Đổi mới công nghệ ở việt Nam (Đóng góp của công nghệ vào tăng trưởng kinh tế) do chương trình Aus4Innovation tài trợ, đều cho thấy rằng, khẩu hiệu “lấy doanh nghiệp làm trung tâm” vẫn còn hết sức mờ nhạt trong chính sách. Lần đầu tiên, Việt Nam có được một cái nhìn hệ thống về nguyên nhân của vấn đề trên.

Các báo cáo đều cho rằng đổi mới sáng tạo không chỉ là R&D mà nên mở rộng sang cả hấp thụ và đổi mới công nghệ sẵn có trên thế giới. Theo báo cáo Đổi mới công nghệ Việt Nam, ĐMST cũng là “thử thách” phù hợp với trình độ và năng lực khiêm tốn của đa số doanh nghiệp vừa và nhỏ các quốc gia đang phát triển: tìm cách vượt qua chính mình thay vì đặt mục tiêu phải “đi tắt, đón đầu” thế giới. Hơn nữa, theo báo cáo Đổi mới công nghệ ở Việt Nam, việc lan tỏa và nội địa hóa những công nghệ này đóng vai trò quyết định tới tốc độ phát triển kinh tế và năng suất ở quốc gia. Ngoài ra, ĐMST cũng không nhất thiết phải gắn với công nghệ, đó cũng có thể là đổi mới quy trình sản xuất, thay đổi mô hình kinh doanh, hình thành các ý tưởng mới tiếp cận thị trường. Tuy nhiên, qua rà soát gần 130 chương trình KH&CN và ĐMST của Việt Nam, các tác giả của báo cáo thấy rằng, các nhà hoạch định chính sách đã hiểu về ĐMST ở nghĩa hẹp nhất nên nguồn lực cho KH&CN và ĐMST của Việt Nam nghiêng hẳn về hai về đầu. Quan niệm thiếu sót này đã dẫn đến việc, người thụ hưởng của các chương trình này chủ yếu là các viện nghiên cứu, trường đại học với đầu ra là các công trình nghiên cứu, sản phẩm mà cần một chặng đường dài nữa mới có thể thương mại hóa.

Trong trường hợp các chính sách chạm tới doanh nghiệp, thì các công cụ thực thi lại hết sức nghèo nàn, không đến được khối SMEs. Cũng có một số rất ít tài trợ rót trực tiếp đến doanh nghiệp để thực hiện hoạt động R&D nhỏ, nhưng rốt cục đối tượng thụ hưởng là các doanh nghiệp tương đối lớn, có chuyên môn cao về công nghệ. Cuối cùng, những chính sách, ưu đãi này đã hoàn toàn lãng quên SMEs trong những lĩnh vực không đòi hỏi độ “đậm đặc” về công nghệ (như dệt may, thực phẩm…), đang rất “khát” đổi mới sáng tạo. Ngoài ra, giá trị trung bình của một chương trình hỗ trợ, mà nhiều khi đối tượng thụ hưởng chỉ là một doanh nghiệp khá lớn – khoảng gần 80 nghìn USD – nhưng những người thiết kế chương trình lại không đo được hiệu quả số tiền bỏ ra.

Trên thực tế, hỗ trợ các doanh nghiệp SMEs đổi mới sáng tạo không đòi hỏi nhiều tiền mà chỉ là những khoản tài trợ nhỏ dưới dạng voucher (phiếu quà tặng) để họ cải tiến công nghệ có sẵn, thay đổi quy trình sản xuất, marketing tốt hơn, liên kết với các viện, trường, tìm kiếm chuyên gia…Hình thức hỗ trợ để kích thích hiệu suất (performance) được chứng minh trên thế giới là hiệu quả và có sức lan tỏa hơn nhiều các hình thức hỗ trợ dựa trên lợi nhuận sẵn có của doanh nghiệp.

Những trạng thái trái ngược của vaccine COVID

Với các nhà sản xuất vaccine, một sản phẩm có hàm lượng KH&CN cao khi tích lũy được rất nhiều know-how, năm 2021 là một năm có nhiều xúc cảm trái ngược. Một mặt, quá trình R&D và từng bước thử nghiệm lâm sàng trong bối cảnh đại dịch với nhiều thách thức khiến các nhà sản xuất như Nanogen hay IVAC phải chạy đua với thời gian mà vẫn phải đảm bảo chất lượng sản phẩm; mặt khác sự quan tâm, theo sát của mọi người và sự tồn tại của đầy rẫy tin sai lệch về vaccine khắp mọi nơi, từ mạng xã hội đến truyền miệng khiến quá trình ấy diễn ra trong trạng thái vô cùng đặc biệt.

Đó là một phần lý do khiến đến hết năm 2021, cả Nanocovax lẫn COVIVAC vẫn chỉ là vaccine dự tuyển và không còn cơ hội góp mặt trong danh sách các vaccine được tiêm trong hai mũi cơ bản. Cơ hội còn lại cho họ, nếu có, trong năm 2022 sẽ chỉ là mũi tiêm bổ sung.

Chỉ dấu cho năng lực sẵn sàng ứng phó với dịch bệnh của một quốc gia, vì vậy, vẫn phải chờ đến năm 2022 mới có thể trở thành hiện thực, ngay cả khi hai đơn vị khác là VABIOTECH và VinBioCare đã nhập cuộc bằng việc gia công, đóng ống Sputnik V và nhận chuyển giao vaccine ARCT-154.

Sự thăng giáng của Nanocovax lẫn COVIVAC khiến giới sản xuất vaccine đón nhận Chương trình KH&CN trọng điểm quốc gia “Nghiên cứu sản xuất vaccine sử dụng cho người đến năm 2030” theo những cách khác nhau. Có lẽ, họ cần rất nhiều sự hỗ trợ thiết thực của nhà nước mới có thể tham gia chương trình này để góp phần đến năm 2025, làm chủ công nghệ sản xuất 10 loại vaccine và sản xuất được tối thiểu 3 loại vaccine; đến năm 2030, làm chủ được công nghệ sản xuất 15 loại vaccine và sản xuất được tối thiểu 5 loại vaccine mà chương trình hướng tới.

Sự đa dạng trong tài trợ cho postdoc

Sự hòa nhập với khoa học quốc tế của Việt Nam đã được bắc thêm một nhịp cầu quan trọng, đó là sự quan tâm đến nguồn nhân lực KH&CN thông qua tài trợ cho postdoc và từng bước mở rộng phạm vi nguồn lực tài trợ cho postdoc. Ở ba thời điểm khác nhau, Học viện KH&CN (Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam), Quỹ NAFOSTED (Bộ KH&CN) và Quỹ VINIF, một quỹ tư nhân, lần lượt nhập cuộc và trao các suất học bổng cho các tiến sĩ trẻ Việt Nam.

Từ chỗ chưa từng có đến việc các cơ quan nhà nước và quỹ tư nhân cùng dành các suất học bổng cho postdoc cho thấy bắt đầu có sự chuyển biến trong quan điểm đầu tư cho khoa học ở Việt Nam và hướng đến hiệu quả đầu tư. Nếu thời gian đầu, những quy định về đối tượng thụ hưởng tài trợ chưa thật sự rõ ràng (Học viện KH&CN) thì sau đã được cải thiện và trở nên cởi mở hơn rất nhiều khi không phân biệt người làm việc ở tổ chức công lập hay tư nhân, không phân biệt nhà nghiên cứu Việt Nam hay nước ngoài (NAFOSTED) hay giảm thiểu thủ tục hành chính, vượt trội về mức học bổng (VINIF)…

Sự đa dạng hóa các hoạt động tài trợ và nguồn lực tài trợ đem lại cho các nhà khoa học trẻ Việt Nam cơ hội làm việc ở trong nước và nhìn xa hơn, góp phần tạo cơ hội cho khoa học Việt Nam xây dựng được những nhóm nghiên cứu mạnh và qua đó, có nhiều đóng góp hơn cho xã hội. Đó là điều chúng ta có thể kiểm nghiệm trong khoảng 5, 7 năm nữa nhưng hiệu ứng trước mắt của sự đa dạng hóa tài trợ đã làm thay đổi cách nhìn về nguồn nhân lực của một số cơ sở nghiên cứu, đào tạo ở Việt Nam, vốn đang phải sốc lại bộ máy trong lộ trình tự chủ. Ví dụ gần đây ĐHQGHN đã ban hành Quy định về việc hỗ trợ học bổng cho các nghiên cứu sinh và các thực tập sinh sau tiến sỹ ở trường.

Một nhà nghiên cứu dự đoán, sự tham gia của các đơn vị tư nhân trong đầu tư cho khoa học thậm chí còn có thể dẫn đến thay đổi cả quan điểm đầu tư và khung tài chính dành cho khoa học nói chung.

Lần đầu tiên, các nhà nghiên cứu trẻ được trả lương để làm hậu tiến sĩ toàn thời gian. Ảnh: Phòng thí nghiệm Trung tâm Nano và năng lượng, ĐHQGHN. Ảnh: Hoàng Nam.

Liêm chính khoa học

Câu chuyện về liêm chính khoa học vốn âm ỉ tồn tại từ một vài năm trước trong cộng đồng khoa học Việt Nam nay đã bùng lên với cuộc thảo luận về trường hợp của trường Đại học Tôn Đức Thắng “mua bài” – trả tiền để các nhà khoa học ghi địa chỉ trường này trong các bài báo quốc tế, nhờ đó giúp tăng vị trí xếp hạng của trường. Một số nhà khoa học trong và ngoài nước đã thành lập nhóm “Liêm chính khoa học” trên mạng xã hội Facebook nhằm tiếp tục bóc tách các trường hợp “mua-bán”, phán xét các hành vi mà nhóm cho rằng thiếu liêm chính học thuật. Một số ý kiến của một số giáo sư đầu ngành và lãnh đạo một số cơ quan nghiên cứu về Toán học, Cơ học và Vật lý đều nhấn mạnh nên dừng tài trợ, dừng nghiệm thu đề tài của những nhà khoa học này cũng như cần sớm có quy định chặt chẽ về việc ghi tên cơ quan chủ quản.

Tuy nhiên, lãnh đạo cơ quan chủ quản như Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam cho rằng mình không có căn cứ để có ý kiến vì “cơ quan không bố trí được nguồn kinh phí nào hỗ trợ cho nhà khoa học. Anh em muốn có công trình thì họ phải chạy khắp nơi. Nơi nào muốn có thành tích về mặt khoa học thì họ có thể ghi địa chỉ đơn vị đó”.

Đặt liêm chính học thuật vào bối cảnh Việt Nam mới thấy môi trường học thuật có quá nhiều điểm còn bất cập như chưa phổ biến, giảng dạy về những hướng dẫn đạo đức học thuật – hiểu theo nghĩa rộng là các bộ quy tắc ứng xử nói chung với các nguyên tắc phổ quát – cho các nhà nghiên cứu. Theo khảo sát của một đề tài do Quỹ NAFOSTED tài trợ (2017 – 2019), trong gần 390 tạp chí khoa học Việt Nam thuộc danh sách tính điểm của Hội đồng Chức danh giáo sư nhà nước, vỏn vẹn 6 tạp chí có liên kết quốc tế và lọt vào danh mục Scopus là nhắc nhở về đạo đức học thuật hay sự xung đột lợi ích trong hướng dẫn nộp bài. Có một điểm sáng là đại diện một số cơ quan quản lý và tài trợ như Vụ KH&CN (Bộ GD&ĐT), Quỹ NAFOSTED (Bộ KH&CN) cho biết sẽ tham khảo ý kiến của cộng đồng khoa học để sớm có những quy định, hướng dẫn mới về đạo đức học thuật.

Sau hơn một năm, nhóm Liêm chính học thuật đã thu hút tới
hơn 20 nghìn thành viên.

Quy hoạch mạng lưới các tổ chức KH&CN công lập

Với tham vọng hệ thống hóa và sắp xếp các tổ chức KH&CN công lập ở trung ương và địa phương, kế hoạch quy hoạch mạng lưới tổ chức KH&CN công lập thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Bộ KH&CN tiến hành nhằm tạo điều kiện cho tổ chức hoạt động hiệu quả, qua đó có nhiều đóng góp vào sự phát triển của ngành, lĩnh vực. Đây là một công việc hết sức phức tạp và thách thức bởi theo sự phát triển của đất nước, không chỉ riêng các tổ chức KH&CN trong các trường, viện hay các bộ, ngành đa dạng về hình thức tổ chức, cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính mà các tổ chức KH&CN địa phương cũng muôn màu muôn vẻ, thậm chí hướng tới chuyển đổi thành doanh nghiệp KH&CN. Với thực tế ấy, không dễ để sắp xếp, hệ thống các tổ chức này và tích hợp vào mạng lưới chung của cả nước.

Nếu nhìn vào mục tiêu là tinh gọn các tổ chức và đảm bảo cho nó có đủ năng lực và điều kiện đáp ứng một cách tốt nhất hoạt động ở ngành và lĩnh vực thì có lẽ, việc quy hoạch các mạng lưới các tổ chức KH&CN công lập cũng cần đảm bảo sao cho việc phân bố nguồn lực đầu tư một cách công bằng và tạo cơ hội liên kết để thực hiện các nhiệm vụ ở cấp vùng, miền và quốc gia.

Mặt khác, sự phát triển của đất nước trong những năm qua đã dẫn đến sự ra đời của nhiều viện, trường, tổ chức KH&CN tư nhân với trình độ R&D phát triển không kém cạnh so với người anh em công lập. Do đó, trong đợt quy hoạch lần này không thể không tính đến khả năng tích hợp các tổ chức KH&CN tư nhân để tận dụng nguồn lực của khối này và cùng họ giải quyết những vấn đề lớn mang tầm quốc gia và quốc tế.

Bài viết trên báo Khoa học & Phát triển

(Báo Vietnamnet.vn) “Không chỉ tháo gỡ rào cản về tài chính và hành chính, VinIF còn hướng tới tạo điều kiện để nhà nghiên cứu được chủ động về công bố khoa học” – nhận xét của các nhà nghiên cứu dành cho Quỹ Đổi mới Sáng tạo Vingroup (VinIF).

Quỹ VinIF mới khởi động được 3 năm nhưng đã và đang góp phần làm đa dạng về loại hình, nguồn lực tài trợ cũng như tạo “đòn bẩy” tích cực tới khoa học Việt Nam.

Chật vật tìm kinh phí gặp nguồn đầu tư… “mạo hiểm”

Là chủ nhân của Giải thưởng Tạ Quang Bửu 2018, PGS.TS Trần Đình Phong – Trưởng khoa Khoa học cơ bản và Ứng dụng, trường ĐH Khoa học và Công nghệ Hà Nội chia sẻ: “Từng có nhiều DN Việt Nam tìm đến và đề nghị chúng tôi đưa công trình khoa học ra thương mại hóa. Nhưng ngược lại, khi tôi hỏi về việc hợp tác để cùng nghiên cứu và phát triển thành công nghệ lõi, sau đó mới tiến đến mục đích thương mại thì phần lớn trong số họ chưa sẵn sàng.”

Tài trợ khoa học: Khi thủ tục được dỡ bỏ, sáng tạo sẽ thăng hoa

Ấp ủ giấc mơ chế tạo linh kiện quang điện hóa cho sản xuất nhiên liệu Hydro từ nước, nhằm góp phần giúp Việt Nam làm chủ công nghệ năng lượng sạch, PGS. TS. Trần Đình Phong dành hơn 12 năm nghiên cứu lĩnh vực này. Xác định đây là bài toán rất lớn, cần dồn lực vào nghiên cứu cơ bản trong thời gian dài, PGS. Phong cho rằng “Nếu DN đầu tư rồi hỏi ngày mai linh kiện của anh đâu thì rất khó. Vì thế, để triển khai ý tưởng của mình, đôi khi chúng tôi cần những nguồn đầu tư mạo hiểm”.

Giữa lúc tìm thêm nguồn tài trợ để nghiên cứu độ bền của vật liệu, nhằm tạo ra những linh kiện đáp ứng yêu cầu sản xuất công nghiệp, anh cùng cộng sự tìm thấy Quỹ Đổi mới Sáng tạo Vingroup (VinIF). Vượt qua ba vòng đánh giá, dự án do PGS.TS. Trần Đình Phong chủ nhiệm được lựa chọn là một trong 20 nghiên cứu tiêu biểu VinIF tài trợ năm nay.

“Từ ý tưởng cho đến công trình khoa học, bằng phát minh sáng chế là một bước, để ra được sản phẩm ứng dụng lại là một bước nữa. Một dự án 2-3 năm khó lòng tạo ra được sản phẩm như thế, chưa kể đến việc thương mại hóa. Trên thế giới, cả ngàn ý tưởng mới chỉ có một vài ý tưởng được hiện thực hóa. Kể cả họ dừng lại ở bước mô hình hay công bố khoa học thì đó vẫn là những viên gạch xây dựng nền tảng cho các nghiên cứu sau này.” – PGS.TSKH Phan Thị Hà Dương – Giám đốc Điều hành Quỹ VinIF chia sẻ.

Với sự đồng hành của VinIF, bên cạnh nguồn lực tài chính để phát triển công trình khoa học, PGS.TS Phong còn hy vọng có thể kết nối với mạng lưới các đơn vị DN trong nước và quốc tế, hướng tới ứng dụng năng lượng mới vào sản xuất công nghiệp tại Việt Nam.

“Đòn bẩy” cho tiên phong, khác biệt, thực chất

Từ 63 dự án khoa học nhận tài trợ năm 2019 và 2020, đến nay VinIF đã có 163 sản phẩm dạng hệ thống, thiết bị và 159 sản phẩm dạng phần mềm, cơ sở dữ liệu được ra đời. Bên cạnh đó, các nhóm nghiên cứu cũng đã xuất bản 143 công bố khoa học tại các tạp chí Q1 (nhóm những tạp chí khoa học uy tín nhất thế giới) và hội thảo uy tín quốc tế, đăng ký thành công 34 bằng sở hữu trí tuệ trong và ngoài nước.  

Bên cạnh nguồn lực tài chính, VinIF còn đồng hành cùng đội ngũ thực hiện dự án trong việc kết nối với mạng lưới chuyên gia tư vấn và truy cập cơ sở dữ liệu lớn. Kết quả nghiên cứu cũng sẽ được VinIF tư vấn đăng ký bảo hộ bằng độc quyền sáng chế và giới thiệu nguồn đầu tư để tiếp tục triển khai ứng dụng vào các sản phẩm, giải pháp thực tiễn.

Theo PGS.TSKH Phan Thị Hà Dương: “VinIF có cơ chế tài chính linh hoạt, hợp lý nhằm giúp các nhà nghiên cứu có điều kiện làm việc tốt nhất, với thủ tục hành chính đơn giản nhất. Điều này xuất phát từ mong muốn giúp các nhà khoa học được làm thật, tiêu đồng tiền thật, được nhận thù lao tương xứng với công sức nghiên cứu. Sau 3 năm triển khai, chúng tôi đã tài trợ gần 450 tỷ đồng cho các dự án, tạo ra 322 sản phẩm.”

Tài trợ khoa học: Khi thủ tục được dỡ bỏ, sáng tạo sẽ thăng hoa

Từ góc nhìn của chuyên gia nghiên cứu, TS.Ngô Tất Trung – Giám đốc Trung tâm Tư vấn di truyền và Sàng lọc ung thư – BV Trung ương Quân đội 108 cho biết:“Một trong những điểm đặc biệt trong cách thức tài trợ của VinIF là việc “bỏ qua tất cả những rào cản về thủ tục hành chính, đặt đổi mới sáng tạo lên trên hết.”

Dự án của chúng tôi về “Ứng dụng công nghệ di truyền tiên tiến trong chẩn đoán sớm ung thư gan” đã bước đầu cho kết quả ấn tượng, với một bằng sáng chế đã được gửi đăng ký và một bài báo khoa học Q1 được công bố trước thời hạn. “Nếu không có VinIF, nghiên cứu của chúng tôi sẽ phải chờ rất lâu nữa mới có thể thực hiện” – TS. Trung cho biết.

PGS. TS Huỳnh Quyết Thắng – Hiệu trưởng ĐH Bách Khoa Hà Nội cho biết: “Việc VINIF tài trợ cho các đề tài, dự án góp phần làm thay đổi cơ chế, cách xét chọn, đánh giá các đề tài theo hướng có chất lượng, tinh gọn. Các tác động tích cực này không những ảnh hưởng tới ĐH Bách khoa Hà Nội mà còn tới cộng đồng khoa học, các cơ quan quản lý trong nước.”

Tài trợ khoa học: Khi thủ tục được dỡ bỏ, sáng tạo sẽ thăng hoa

Không chỉ tháo gỡ rào cản về tài chính và hành chính, VinIF còn hướng tới tạo điều kiện để nhà nghiên cứu được chủ động về công bố khoa học. Một trong những điểm mới của Chương trình Tài trợ Dự án Khoa học – Công nghệ năm nay là mỗi nhóm nghiên cứu tự đề xuất một danh sách các tạp chí Q1 uy tín dự kiến đăng tải. Hội đồng khoa học sẽ mời ba chuyên gia am hiểu lĩnh vực phản biện, từ đó, Quỹ sẽ thống nhất danh sách với đề tài. Đây được cho là bước đi tiên phong của VinIF, nhằm tôn trọng sự khác biệt trong những công bố thuộc nhiều chuyên ngành hẹp, đồng thời, vượt qua các chỉ số chung để đi vào thực chất năng lực của đội ngũ và ý nghĩa của đề tài.

Xét chọn kỹ lưỡng, ưu tiên tài trợ mũi nhọn, VinIF không chỉ hỗ trợ cá nhân các nhà khoa học, mà còn đang từng bước kiến tạo một hệ sinh thái toàn diện về nghiên cứu – ứng dụng – đào tạo và chia sẻ tri thức. VinIF được kỳ vọng sẽ làm đa dạng hóa các nguồn đầu tư cho khoa học Việt Nam, góp phần thay đổi quan điểm đầu tư và khung tài chính dành cho khoa học.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Thế Duy: “Sự thành lập của Quỹ Đổi mới Sáng tạo Vingroup (VinIF) là một tín hiệu đáng mừng cho thấy nền Khoa học – Công nghệ Việt Nam đang đi đúng hướng so với tất cả các quốc gia đã phát triển trên thế giới: ở đó, DN đồng hành cùng Chính phủ trong việc tạo thêm nguồn lực thúc đẩy Khoa học – Công nghệ phát triển. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục đề xuất để có nhiều DN khác ở Việt Nam học theo mô hình của tập đoàn Vingroup, hình thành ra những quỹ đầu tư, tài trợ cho nghiên cứu khoa học”.

Bài viết trên Báo Vietnamnet.vn

(Báo Vietnamnet.vn) Ngày 9/12/2021, Quỹ Đổi mới Sáng tạo Vingroup (VINIF) công bố tài trợ 92 tỷ đồng cho 20 dự án Khoa học – Công nghệ có những giá trị thực tiễn với cộng đồng, nâng tổng giá trị tài trợ trong 3 năm qua lên 445 tỷ đồng.

Đây là chương trình phi lợi nhuận của Tập đoàn Vingroup, nhằm mục tiêu thay đổi môi trường nghiên cứu và góp phần tạo bệ phóng đưa khoa học Việt vươn tầm quốc tế.

Đích đến là sản phẩm ứng dụng thực tế

Năm nay, Quỹ VINIF tiếp nhận tổng cộng 211 dự án đề xuất, vượt bậc cả về số lượng và chất lượng. Hội đồng khoa học cũng tăng gấp ba lần với 180 chuyên gia trong và ngoài nước.

Để được nhận tài trợ, các dự án đều phải đáp ứng được bộ năm tiêu chí của VINIF, bao gồm: mức độ cần thiết của đề tài; năng lực nghiên cứu của tác giả, cơ sở vật chất của đơn vị thực hiện; tính sáng tạo, ý nghĩa khoa học; tác động tới kinh tế – xã hội; tính thuyết phục của mục tiêu cũng như giá trị khoa học – công nghệ của sản phẩm, dịch vụ. Chương trình ưu tiên những chủ nhiệm dự án là nhà khoa học (có bằng tiến sĩ) sở hữu kinh nghiệm nghiên cứu dày dặn và thành tựu học thuật nổi bật.

Sau quá trình thẩm định khắt khe và minh bạch, 20 dự án nổi bật nhất năm 2021 đã được xét duyệt tài trợ với tổng giá trị lên tới 92 tỷ đồng. Các dự án trên đến từ nhiều lĩnh vực từ Y sinh – Y dược – Vật lý – Vật liệu đến Toán học – Công nghệ thông tin – Khoa học máy tính…

Vingroup dành 92 tỷ đồng tài trợ các dự án khoa học - công nghệ

Điểm chung của các dự án là nghiên cứu khoa học mũi nhọn hoặc có định hướng ứng dụng, cùng phương pháp tiếp cận và công nghệ hiện đại, cũng như mang tầm ảnh hưởng quốc tế. Một số dự án tiêu biểu bao gồm: Chế tạo linh kiện quang điện hóa cho sản xuất nhiên liệu H2 từ nước, nhằm giải quyết bài toán năng lượng sạch và phát triển bền vững, hay Hệ thống internet vạn vật theo dõi điện tim thai nhi với cảm biến không tiếp xúc, hỗ trợ theo dõi sức khỏe thai nhi và bà mẹ ngay tại nhà với chi phí thấp.  

Bên cạnh nguồn lực tài chính, VINIF sẽ đồng hành cùng đội ngũ thực hiện dự án tiếp cận các nguồn lực khoa học, kết nối với mạng lưới chuyên gia tư vấn và truy cập cơ sở dữ liệu lớn. Kết quả nghiên cứu cũng sẽ được VINIF tư vấn đăng ký bảo hộ bằng độc quyền sáng chế và giới thiệu nguồn đầu tư để tiếp tục triển khai ứng dụng vào các sản phẩm, giải pháp thực tiễn. Đây là cách làm được các nhà khoa học đánh giá là toàn diện, hiệu quả và bền vững.

Vingroup dành 92 tỷ đồng tài trợ các dự án khoa học - công nghệ

Phát biểu tại sự kiện trao tài trợ, GS.Vũ Hà Văn, Giám đốc Khoa học quỹ VINIF và VinBigData, Tập đoàn Vingroup, nhấn mạnh: “Đích đến cuối cùng của nghiên cứu khoa học phải là tạo ra được những nhà khoa học có tư duy lành mạnh và tác phong làm việc chuyên nghiệp, những sản phẩm ứng dụng có ý nghĩa thực tế, giúp nâng cao tầm hiểu biết và chất lượng cuộc sống của người Việt và khẳng định tầm vóc trí tuệ Việt trên trường quốc tế. Muốn làm được như vậy, nhà khoa học không thể đứng độc lập một mình mà cần sự chung tay của cả cộng đồng nghiên cứu và doanh nghiệp tư nhân. Những nỗ lực dài hạn của VINIF trong việc hỗ trợ nguồn lực phát triển dự án khoa học – công nghệ là nhằm mục tiêu đó”.

Kỳ vọng thúc đẩy hệ sinh thái nghiên cứu

Chương trình Tài trợ Dự án Khoa học – Công nghệ VINIF được triển khai từ năm 2019 nhằm tạo điều kiện tối đa cho các nhà khoa học phát huy khả năng nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, từ đó, xây dựng những công trình khoa học và giải pháp công nghệ mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng.

Đến nay, VINIF đã tài trợ cho 83 dự án khoa học, tổng kinh phí trên 445 tỷ đồng. Trong số đó, nhiều dự án đã cho ra kết quả thực tiễn, với 163 sản phẩm dạng hệ thống, thiết bị; 159 sản phẩm dạng phần mềm, cơ sở dữ liệu; cũng như xuất bản 143 công bố khoa học tại các tạp chí Q1 và hội thảo hàng đầu thế giới. Đặc biệt, với sự đồng hành của VINIF, 34 nghiên cứu đã được cấp bằng sở hữu trí tuệ trong nước và quốc tế.

Vingroup dành 92 tỷ đồng tài trợ các dự án khoa học - công nghệ

GS.TS Lê Quân, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng: “Trong bối cảnh tự chủ đại học và nguồn ngân sách nhà nước dành cho nghiên cứu khoa học công nghệ cùng với các thủ tục hành chính còn hạn chế thì việc tham gia của các doanh nghiệp, tập đoàn lớn vào việc thúc đẩy khoa học công nghệ quốc gia đóng vai trò hết sức quan trọng, thể hiện tầm nhìn chiến lược và trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp này. Tôi đánh giá cao việc ra đời của Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VinIF) với chức năng hỗ trợ các tổ chức, cá nhân thực hiện nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhằm mục đích tạo ra những thay đổi tích cực và bền vững cho Việt Nam”.

Với tư duy tài trợ đột phá, thông qua việc thúc đẩy hệ sinh thái nghiên cứu – ứng dụng, VINIF kỳ vọng góp phần gắn kết mạng lưới nhà khoa học – viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp, hướng tới từng bước thay đổi môi trường và tác phong nghiên cứu tại Việt Nam.

Bên cạnh Tài trợ Dự án Khoa học – Công nghệ, VINIF còn triển khai 6 chương trình thường niên khác, bao gồm học bổng Thạc sĩ, Tiến sĩ và sau Tiến sĩ; Hợp tác, tài trợ sự kiện khoa học; Tài trợ khóa học ngắn hạn và giáo sư thỉnh giảng; Tài trợ và hợp tác đào tạo Thạc sĩ Khoa học dữ liệu và Lưu giữ các giá trị Văn hoá, Lịch sử.

Bài viết trên Báo Vietnamnet.vn

Thông qua Chương trình Tài trợ Dự án Khoa học và Công nghệ, Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VINIF) không chỉ hướng tới mục tiêu hỗ trợ cá nhân các nhà khoa học, mà còn nỗ lực để góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu của các viện, trường trên cả nước. Hai năm, với 63 dự án được VINIF đồng hành, cùng hệ sinh thái kết nối 195 tổ chức, đơn vị nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp, Chương trình đã và đang tạo nên những tác động tích cực đối với môi trường và văn hóa nghiên cứu tại Việt Nam.

👉Vậy Chương trình được đánh giá như thế nào, từ góc độ các tổ chức, đơn vị chủ trì dự án?

PGS. TS. Huỳnh Quyết Thắng, Hiệu trưởng Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội: “Việc Quỹ VINIF tài trợ cho các đề tài, dự án góp phần làm thay đổi cơ chế, cách xét chọn, đánh giá các đề tài theo hướng có chất lượng, tinh gọn; đồng thời, thay đổi cách quản lý đề tài. Các tác động tích cực này không những ảnh hưởng tới Đại học Bách khoa Hà Nội mà còn tới cộng đồng khoa học, các cơ quan quản lý trong nước.”

PGS.TS. Vũ Văn San, Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông: “Việc được nhận tài trợ từ Quỹ VINIF không chỉ đem lại thành tích khoa học đối với mỗi cá nhân tham gia mà còn góp phần khuyến khích hoạt động nghiên cứu tại Học viện. Các công trình, công bố khoa học ngày một gia tăng về cả số lượng và chất lượng, đóng góp chung vào các thành tích về khoa học và công nghệ của Học viện.”

PGS. TS. Đoàn Quốc Hưng, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội: “Quỹ VINIF là một tổ chức tư nhân tiên phong có nhiều đóng góp trong phát triển khoa học công nghệ và đào tạo trí thức trẻ tại Việt Nam. Việc có các dự án do Quỹ VINIF tài trợ phù hợp với định hướng phát triển của Trường; đồng thời giúp mở rộng mạng lưới hợp tác khoa học công nghệ giữa Trường Đại học Y Hà Nội, Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn, Đại học Queensland, Úc và các đối tác phát triển trong và ngoài nước.”

PGS. TS. Chu Hoàng Hà, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam: “Quỹ VINIF là quỹ tư nhân đầu tiên có quy mô, hoạt động chuyên nghiệp, phi lợi nhuận, tài trợ các dự án nghiên cứu Khoa học và Công nghệ và tài trợ học bổng cho các nhà khoa học, các nhóm nghiên cứu và các Trường, Viện.”

Những chia sẻ chân thực từ các chủ nhiệm, chuyên gia nghiên cứu đồng hành cùng VINIF trong hai năm 2019, 2020 cũng sẽ được chia sẻ tại sự kiện ngày mai: LỄ CÔNG BỐ & SƠ KẾT 02 NĂM CHƯƠNG TRÌNH TÀI TRỢ CÁC DỰ ÁN KHOA HỌC – CÔNG NGHỆ.

• Thời gian: 15h00 – 17h30 ngày thứ năm, 09/12/2021.

• Hình thức tổ chức: Trực tiếp và phát trực tuyến trên Fanpage VinBigData, VINIF.

• Địa điểm: tại Hà Nội.

Ba năm đồng hành cùng các nhà nghiên cứu hiện thực hóa những ý tưởng khoa học đột phá, Chương trình Tài trợ Dự án Khoa học – Công nghệ do Quỹ Đổi mới Sáng tạo VINIF triển khai đã đạt được không ít thành quả ấn tượng. Trước khi những đề tài tiêu biểu được chính thức hé lộ, hãy cùng VINIF nhìn lại một hành trình ý nghĩa đã qua.

340 tỷ đồng là số tiền VINIF đã tài trợ cho 63 dự án khoa học – công nghệ trong hai năm 2019 và 2020. Bên cạnh nguồn lực tài chính, VINIF còn hỗ trợ đội ngũ dự án trong việc kết nối với mạng lưới chuyên gia tư vấn, truy cập cơ sở dữ liệu lớn, đăng ký bảo hộ bằng độc quyền sáng chế và tìm nguồn đầu tư để triển khai ứng dụng thực tiễn. 

163 là số lượng sản phẩm dạng hệ thống, thiết bị đã hoàn thành từ những dự án do VINIF tài trợ. Thông qua chương trình, VINIF kỳ vọng thúc đẩy sự phát triển của các ngành khoa học mũi nhọn, định hướng ứng dụng, phục vụ mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống của người Việt. 

159 sản phẩm dạng phần mềm, cơ sở dữ liệu đã ra đời từ các dự án đồng hành cùng VINIF, nhờ đó, góp phần đẩy nhanh tiến trình chia sẻ dữ liệu khoa học và ứng dụng công nghệ cao tại Việt Nam.

143 bài báo khoa học đã được chấp thuận hoặc công bố tại các tạp chí Q1 và hội thảo hàng đầu thế giới. Đây là bước tiến đáng kể giúp khẳng định thành tựu nghiên cứu của Việt Nam trên bản đồ khoa học quốc tế. Đồng thời, những công bố này cũng đặt tiền đề cho việc phát triển, cải tiến các sản phẩm ứng dụng trong tương lai.

34 nghiên cứu đã được cấp bằng sở hữu trí tuệ trong nước và quốc tế. Đặc biệt, chương trình được triển khai phi lợi nhuận với mục tiêu khuyến khích sự phát triển khoa học và công nghệ của Việt Nam. Do đó, chủ nhiệm dự án, nhóm nghiên cứu, tổ chức chủ trì được giữ toàn bộ quyền sở hữu trí tuệ và các sản phẩm, dịch vụ, giải pháp và các kết quả nghiên cứu khác.

195 tổ chức, đơn vị, trường đại học cũng như doanh nghiệp trong và ngoài nước đã được kết nối với các nhóm dự án, qua đó, chương trình góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác bền vững trong hệ sinh thái nghiên cứu – ứng dụng tại Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung.

📍Năm thứ ba được triển khai, Chương trình Tài trợ Dự án Khoa học – Công nghệ cũng ghi nhận những con số nổi bật như:

211 dự án đề xuất, cao nhất trong từ trước đến nay, và cao hơn 60% so với năm 2019. Sự vượt bậc cả về số lượng và chất lượng hồ sơ cho thấy tầm ảnh hưởng và uy tín ngày càng lớn của VINIF đối với cộng đồng khoa học – công nghệ trong nước. 

180 là số lượng chuyên gia trong và ngoài nước tham gia hội đồng xét chọn của VINIF. Con số này tăng hơn 3 lần so với năm 2020, cho thấy quy trình thẩm định ngày một khắt khe và nghiêm ngặt của một chương trình tài trợ được đầu tư kỹ lưỡng. 

Những cột mốc ấn tượng khác, cùng danh sách các dự án nhận tài trợ năm 2021 sẽ được VINIF hé mở tại LỄ CÔNG BỐ & SƠ KẾT 02 NĂM CHƯƠNG TRÌNH TÀI TRỢ CÁC DỰ ÁN KHOA HỌC – CÔNG NGHỆ:

Ngày 9/12/2021 sẽ chính thức diễn ra Lễ công bố và sơ kết 02 năm chương trình tài trợ các dự án Khoa học – Công nghệ. Tại sự kiện, Quỹ Đổi mới Sáng tạo Vingroup (VINIF) sẽ công bố những đề tài, nhóm nghiên cứu nhận được tài trợ năm nay, đồng thời, nhìn lại hành trình hai năm đồng hành cùng các nhà khoa học phát triển các dự án nghiên cứu định hướng ứng dụng.

Đây là năm thứ ba Chương trình Tài trợ Dự án Khoa học Công nghệ được VINIF triển khai phi lợi nhuận. Trước đó, tổng cộng 63 dự án, trong đa lĩnh vực từ Y sinh – Y dược – Vật lý – Vật liệu đến Toán học – Công nghệ thông tin – Khoa học máy tính… đã được nhận tài trợ, tổng giá trị gần 350 tỷ đồng.

Khởi động từ ngày 02/03, Chương trình Tài trợ dự án Khoa học – Công nghệ năm 2021 thu hút 211 hồ sơ đề xuất, cao nhất từ trước đến nay. Trải qua các vòng thẩm định kỹ lưỡng, thực hiện bởi 180 chuyên gia trong và ngoài nước, Quỹ VINIF đã chính thức chọn ra 20 dự án tiêu biểu được nhận tài trợ năm nay.

❓ Vậy đâu sẽ là những đề tài nghiên cứu giàu tiềm năng, cùng VINIF chinh phục giấc mơ khoa học Việt?

❓ Những chủ nhiệm dự án đã nhận tài trợ từ hai năm trước nói gì về giá trị và ảnh hưởng của Quỹ VINIF đối với chặng đường nghiên cứu khoa học?

📍 Cùng đón đợi LỄ CÔNG BỐ & SƠ KẾT 02 NĂM CHƯƠNG TRÌNH TÀI TRỢ CÁC DỰ ÁN KHOA HỌC – CÔNG NGHỆ

• Thời gian: 15h00 – 17h30 ngày thứ năm, 09/12/2021;

• Hình thức tổ chức: Trực tiếp và phát trực tuyến trên Fanpage VinBigData, VINIF;

• Địa điểm: tại Hà Nội.

(Báo Tiền phong) Ngày 24/11/2021, Quỹ Đổi mới Sáng tạo Vingroup (VinIF) trao tặng 300 suất học bổng, tổng giá trị 40 tỷ đồng cho học viên cao học và nghiên cứu sinh xuất sắc thuộc 13 khối ngành. Đây là năm thứ 3 liên tiếp, Vingroup trao học bổng Thạc sĩ, Tiến sĩ trong nước, nhằm góp phần phát triển nguồn nhân lực khoa học chất lượng cao cho đất nước.

Năm nay, Ban tổ chức đã nhận 626 hồ sơ của những ứng viên ưu tú trên cả nước – số lượng ứng viên đăng ký tham gia cao nhất từ trước tới nay. Vượt qua ba vòng xét chọn, 300 ứng viên tiêu biểu nhất (gồm 150 học viên cao học và 150 nghiên cứu sinh Tiến sĩ), thuộc 13 lĩnh vực từ Kinh tế, Giáo dục đến Khoa học – Công nghệ, đã được trao học bổng. Đây đều là những nhà khoa học trẻ xuất sắc, với tổng cộng 748 bài báo quốc tế, 1.322 công trình nghiên cứu, 17 giải nghiên cứu khoa học cấp Bộ và 57 giải thưởng, danh hiệu học thuật cấp quốc gia. Đặc biệt, trong số đó, có 12 thủ khoa tốt nghiệp đại học, 11 ứng viên được chuyển tiếp sinh từ bậc đại học lên Tiến sĩ và 20% nghiên cứu sinh nhận bằng Thạc sĩ từ nước ngoài.

Vingroup trao 40 tỷ đồng học bổng đào tạo 300 thạc sĩ, tiến sĩ trong nước ảnh 1
Lễ công bố và sơ kết 2 năm các chương trình học bổng và đào tạo của VinIF diễn ra chiều ngày 24/11/2021
Vingroup trao 40 tỷ đồng học bổng đào tạo 300 thạc sĩ, tiến sĩ trong nước ảnh 2
GS. Vũ Hà Văn (Giám đốc Khoa học VinIF và VinBigData) khẳng định: VinIF luôn theo đuổi mục tiêu kết nối trí thức trẻ, kỳ vọng là nguồn tinh hoa kiến tạo sự phát triển toàn diện của Việt Nam

Với sự đồng hành của Quỹ VinIF và VinBigdata, các học viên sẽ được nhận học bổng trị giá 150 triệu đồng/năm dành cho chương trình Tiến sĩ và 120 triệu đồng/năm dành cho chương trình Thạc sĩ. Tổng mức tài trợ của VinIF đối với 300 suất học bổng được trao năm nay là 40 tỷ đồng.

Tại lễ trao Học bổng, GS. Vũ Hà Văn (Giám đốc Khoa học VinIF và VinBigData) khẳng định: “Việt Nam sở hữu tiềm lực lớn để tiến nhanh trong công cuộc phát triển khoa học-công nghệ, bắt kịp khu vực và thế giới, nhưng cần một bệ phóng vững chắc để đội ngũ nghiên cứu trẻ chuyên tâm phát triển ngay trong nước. Chương trình học bổng Thạc sĩ, Tiến sĩ được quỹ VinIF triển khai thường niên nhằm mục tiêu đó. Qua các năm, nhờ những nỗ lực dài hạn và bền bỉ của VinIF, một mạng lưới trí thức trẻ, thuộc đa dạng lĩnh vực, đang dần hình thành và kết nối, kỳ vọng sẽ là nguồn lực tinh hoa kiến tạo sự phát triển toàn diện của Việt Nam”.

PGS.TS Nguyễn Thu Thủy (Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD&ĐT) đánh giá cao những nỗ lực của Quỹ VinIF trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tại Việt Nam

Chia sẻ tại buổi lễ, PGS.TS Nguyễn Thu Thủy (Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD-ĐT) cho biết: “Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ cao tại Việt Nam đã và đang trở thành một nhiệm vụ cấp bách không chỉ ở cấp quốc gia mà còn là vấn đề của các tổ chức, đơn vị đào tạo cũng như của các doanh nghiệp trong nước. Do đó, những chương trình học bổng thường niên mà Quỹ VinIF đang triển khai đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc tạo động lực và cơ hội để bứt phá trong tương lai.”

Chương trình Học bổng Thạc sĩ, Tiến sĩ trong nước được VinIF triển khai từ năm 2019, hướng tới mục tiêu thay đổi tư duy và văn hóa tài trợ, đào tạo, nghiên cứu khoa học công nghệ, kiến tạo bệ phóng cho đội ngũ trí thức trẻ, từ đó, đẩy mạnh sự phát triển của mạng lưới tri thức tại các trường, viện trên cả nước.

Tiêu chí nhận học bổng là các ứng viên có thành tích học tập, nghiên cứu khoa học xuất sắc trong vòng hai năm trước thời điểm nộp hồ sơ, sở hữu các giải thưởng, đồng thời xây dựng được định hướng nghiên cứu cụ thể, có ý nghĩa thiết thực đối với cộng đồng và đặc biệt phải có thư giới thiệu của các nhà khoa học uy tín trong ngành. Quy trình tuyển chọn khắt khe và minh bạch, gồm ba vòng đánh giá, thẩm định được thực hiện bởi Hội đồng Khoa học gồm 70 chuyên gia, giáo sư, tiến sĩ uy tín trong và ngoài nước.

Vingroup trao 40 tỷ đồng học bổng đào tạo 300 thạc sĩ, tiến sĩ trong nước ảnh 4
PGS.TSKH. Phan Thị Hà Dương (Giám đốc điều hành VinIF) tổng kết lại hành trình kết nối và phát triển nguồn nhân lực trình độ cao của Quỹ sau 2 năm

Sự kiện trao Học bổng Thạc sĩ, Tiến sĩ trong nước 2021 nằm trong khuôn khổ Lễ công bố và sơ kết hai năm các chương trình học bổng và đào tạo của Quỹ VinIF. Tính đến nay, VinIF đã thu hút tổng cộng gần 1.600 hồ sơ của các ứng viên ưu tú, tiếp nhận tài trợ cho hơn 750 học viên cao học, nghiên cứu sinh xuất sắc nhất. Trong đó, nhiều nhà khoa học trẻ đã hoàn thiện chương trình, xây dựng thành công nghiên cứu cấp quốc gia, quốc tế và góp phần giải quyết những bài toán khó của xã hội. Đây là minh chứng khẳng định sức hút, uy tín và tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của VinIF đối với cộng đồng khoa học – công nghệ Việt Nam.

Trước đó, vào tháng 9/2021, VinIF cũng đã công bố tài trợ 11 tỷ đồng, trao tặng 30 suất học bổng sau Tiến sĩ trị giá 30 triệu/tháng. Bên cạnh học bổng Thạc sĩ, Tiến sĩ và sau Tiến sĩ, VinIF còn triển khai 05 chương trình khác, bao gồm Tài trợ dự án khoa học, công nghệ; Hợp tác, tài trợ sự kiện khoa học; Tài trợ khóa học ngắn hạn và giáo sư thỉnh giảng; Tài trợ và hợp tác đào tạo Thạc sĩ Khoa học dữ liệu và Lưu giữ các giá trị Văn hoá, Lịch sử. Qua đó, VinIF đặt mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái toàn diện về nghiên cứu – đào tạo – kết nối và chia sẻ tri thức trên đa dạng lĩnh vực, làm tiền đề cho sự phát triển bền vững của Việt Nam.

Dự kiến trong tháng 12, Quỹ Đổi mới Sáng tạo VinIF sẽ công bố kết quả tài trợ Dự án Khoa học và Công nghệ năm 2021. Chương trình nhằm hỗ trợ các nhà khoa học Việt Nam tạo ra những công trình nghiên cứu tầm cỡ quốc tế, những giải pháp công nghệ có tính ứng dụng cao, từ đó gắn kết nhà nghiên cứu, viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp. Thông tin chi tiết về chương trình, xem thêm tại đây.

Bài viết trên báo Tiền phong

(Báo Khoa học và Phát triển)

Trong bối cảnh Việt Nam còn rất hiếm hoi nguồn tài trợ học bổng sau tiến sĩ thì sự xuất hiện của chương trình tài trợ như vậy của VinIF, một quỹ tư nhân mới khởi động được ba năm, dường như là tín hiệu vui.

Nó cho thấy bắt đầu có sự đa dạng về loại hình tài trợ cũng như nguồn lực tài trợ cho khoa học ở Việt Nam, nơi các viện nghiên cứu và nhà nghiên cứu vẫn còn đang rất chật vật để tìm được kinh phí hoạt động.

Phòng thí nghiệm Trung tâm Nano và năng lượng, ĐHQGHN. Ảnh: Hoàng Nam
Phòng thí nghiệm Trung tâm Nano và năng lượng, ĐHQGHN. Ảnh: Hoàng Nam

Sau những hồ hởi ban đầu về 30 suất học bổng đầu tiên của VinIF và mức tài trợ vượt trội 30 triệu đồng/tháng, một số câu hỏi đã dấy lên trong và ngoài cộng đồng khoa học Việt Nam “có thể hy vọng gì về hoạt động tài trợ sau tiến sĩ ở một quỹ tư nhân”?, “đây có phải là hoạt động đầu tư mang tính ‘ngẫu hứng’ của họ”?, “liệu có cần duy trì chương trình tương tự ở các tổ chức nhà nước, khi không thể so sánh được về mức học bổng so với quỹ tư nhân”?…

Ai có thể trả lời được những câu hỏi này?

Quỹ nhà nước và quỹ tư nhân

Ở thời điểm hiện tại, người ta không còn bàn cãi về việc cần những học bổng sau tiến sĩ cho các nhà khoa học trẻ về nước nữa. Thậm chí, câu hỏi “tại sao chúng ta chưa có học bổng sau tiến sĩ?” của một số nhà khoa học giàu kinh nghiệm quan tâm đến thế hệ trẻ cũng phần nào được giải quyết bằng hai chương trình tài trợ cho các nhà nghiên cứu trẻ của Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam cũng như Quỹ NAFOSTED, lần lượt xuất hiện trong một hai năm qua.

Dẫu vậy, với một quốc gia mà số lượng các nhà khoa học vẫn còn chưa nhiều, nếu tính theo tỷ lệ dân số, và chưa có nhiều nhà khoa học xuất sắc như Việt Nam, hai chương trình này vẫn còn là muối bỏ biển. Mặt khác, suất học bổng mà hai đơn vị này có thể tài trợ cho các nhà nghiên cứu trẻ làm sau tiến sĩ còn ở mức rất khiêm tốn về số lượng và giá trị học bổng. “Với mức lương từ học bổng sau tiến sĩ của cả Viện Hàn lâm lẫn Quỹ NAFOSTED thì thực sự nhà nghiên cứu trẻ Việt Nam không thể làm được gì nhiều bởi họ vẫn khó có thể có điều kiện dành toàn tâm toàn ý cho nghiên cứu”, giáo sư Phan Văn Tân, một nhà khoa học hàng đầu về khí tượng/khí hậu ở trường ĐH Khoa học tự nhiên, ĐHQGHN, nhận xét, tuy cũng có phần cảm thông với những quy định về tài chính mà hai tổ chức này phải chấp hành.

Do đó, dẫu chỉ thực hiện online vào đầu tháng 9/2021, thời điểm Hà Nội còn giãn cách xã hội vì đại dịch, lễ trao học bổng sau tiến sĩ của Quỹ VinIF không chỉ khiến người ta tò mò. Lần đầu tiên, một quỹ tư nhân trao học bổng dạng này cho các nhà nghiên cứu trẻ với giá trị học bổng vượt trội là 30 triệu đồng/tháng, gấp ba, bốn lần so với học bổng nhà nước. “Học bổng sau tiến sĩ của VinIF là một ‘đỡ đầu’ cần thiết cho các tiến sĩ trẻ khởi nghiệp khoa học ngay tại Việt Nam bởi mức học bổng này rất tốt so với mặt bằng thu nhập hiện nay và đủ để nhà khoa học trẻ toàn tâm toàn ý cho nghiên cứu trong giai đoạn tái hòa nhập với môi trường trong nước, vốn có nhiều khác biệt so với nước ngoài”, TS. Nguyễn Trương Thanh Hiếu, người được trao giải thưởng Tạ Quang Bửu trẻ năm 2020, đánh giá.

Không chỉ nhà khoa học trẻ mà những người từng có nhiều kinh nghiệm xin tài trợ từ nhiều quỹ khoa học trong nước và quốc tế như giáo sư Nguyễn Xuân Hùng, một nhà nghiên cứu trẻ xuất sắc ngành cơ học tính toán và là giám đốc Viện Nghiên cứu liên ngành, ĐH Công nghệ TPHCM, cũng cảm thấy vui với chương trình tài trợ mới. Anh nói “Dù không theo dõi nhưng ban đầu tôi cũng nghĩ rằng mức học bổng sau tiến sĩ không thể dưới mức 30 triệu đồng/tháng được. Về cơ bản, mức lương đó phải giúp người làm sau tiến sĩ sống được, và theo góc độ đó thì mức lương của VinIF tốt hơn nhiều”.

Theo quan điểm của anh, dù nguồn lực đầu tư cho khoa học của Việt Nam hiện còn hạn hẹp, không thể so sánh mức lương sau tiến sĩ ở các quốc gia phát triển nhưng “nghĩ đi nghĩ lại, việc mình trả lương cho người làm sau tiến sĩ mà còn thấp hơn nghiên cứu sinh của họ thì làm sao gọi là sau tiến sĩ được. Nếu có tài trợ học bổng cho người làm sau tiến sĩ thì ít nhất cũng phải là 1.000 đến 1.500 USD/tháng”.

Tuy nhiên, câu chuyện làm sau tiến sĩ ở Việt Nam, dù do VinIF hay NAFOSTED tài trợ, không chỉ là vấn đề mức lương. “Tôi nghĩ là dẫu nhà nghiên cứu trẻ nhận được tài trợ của bên nào, nhà nước hay tư nhân, thì mục tiêu chính vẫn là phải triển khai tốt đề tài mà mình đề xuất, qua đó học hỏi kinh nghiệm để có thể làm việc độc lập và tìm được những hướng đi tiềm năng của riêng mình trong tương lai”, TS. Nguyễn Trần Thuật, một nhà khoa học trẻ từng làm tiến sĩ và sau tiến sĩ ở Pháp, hiện đang làm việc tại Trung tâm Nano và năng lượng, ĐH Khoa học tự nhiên (ĐHQGHN), nói.

Có thể nói rằng, không dễ thụ hưởng mức học bổng của cả quỹ nhà nước hay tư nhân. Dù làm việc trong nhiều lĩnh vực nghiên cứu khác nhau, tại các đơn vị tư nhân và nhà nước, ở trong Nam hay ngoài Bắc, các nhà khoa học, khi được KH&PT hỏi ý kiến, đều cho biết, khi nhìn vào những tiêu chí xét duyệt học bổng của NAFOSTED hay VinIF, ai cũng thấy những yêu cầu rất chặt chẽ ở các hạng mục thành tích nghiên cứu của ứng viên, của nhà khoa học bảo trợ và điều kiện vật chất của tổ chức KH&CN là đơn vị chủ trì… – điều kiện để họ sàng lọc được những ứng viên xứng đáng. Đây là điểm tương đồng quan trọng của cả hai quỹ. Trong một cuộc trao đổi vào tháng 3/2020, TS. Phạm Đình Nguyên, Phó Giám đốc phụ trách Quỹ NAFOSTED, cho biết, việc xây dựng các tiêu chí cho chương trình tài trợ này dựa trên tham khảo kinh nghiệm các quỹ quốc tế mà NAFOSTED hợp tác hoặc những quỹ rất thành công với chương trình tương tự, bên cạnh việc vận dụng những quy định trong Thông tư số 09/2015/TT-BKHCN về hỗ trợ nâng cao năng lực KH&CN quốc gia. Còn với VinIF, dù lợi thế của một quỹ tư nhân khiến họ chỉ cần tham khảo cách làm của nhiều quỹ trên thế giới thì cũng phải “nỗ lực sau hai năm chuẩn bị” như tiết lộ của PGS. TS Phan Thị Hà Dương, Giám đốc điều hành Quỹ VinIF, thì VinIF mới có thể đưa ra một loạt tiêu chí đầu vào cho các ứng viên.

Dưới góc nhìn của người bảo trợ khoa học cho TS. Nguyễn Ý Như, một nhà nghiên cứu trẻ từ Nhật Bản trở về và nhận được học bổng sau tiến sĩ của VinIF với đề tài “Dao động và biến đổi của dòng chảy tại một số lưu vực sông lớn ở Việt Nam dưới tác động của biến đổi khí hậu”, giáo sư Phan Văn Tân cho biết, việc thụ hưởng tài trợ này của quỹ tư nhân không phải là không có thách thức: “Tôi nghĩ việc nhận học bổng cũng rất áp lực đấy bởi VinIF họ sẽ không cấp học bổng cho các tiến sĩ một lần mà theo từng giai đoạn sáu tháng một, sau khi đánh giá ứng viên thực hiện đúng tiến độ đã cam kết mới tiếp tục rót tài trợ. Nhưng đây cũng là cách làm tốt để có được chất lượng đầu ra tốt”. Câu chuyện này cũng tương tự như trường hợp các nhà nghiên cứu ở nước ngoài khi nhận học bổng sau tiến sĩ từ ngành công nghiệp, nhiều nhà khoa học nhận xét.

Những tác động lâu dài

Việc tài trợ học bổng sau tiến sĩ cho nhà nghiên cứu trẻ ở quỹ nhà nước hay tư nhân, xét cho đến cùng, cũng nhằm hướng đến mục tiêu xây dựng đội ngũ các nhà khoa học và góp phần đa dạng hóa về mặt học thuật như nhận xét của PGS. TS Nguyễn Hoàng Hải, Phó giám đốc ĐHQGHN, tại lễ trao học bổng của VinIF vừa qua. Vì vậy, điều mà giới khoa học mong chờ không chỉ là con số tiền lương trong suất học bổng sau tiến sĩ mà còn là tác động lâu dài và uy tín của nó.

Phòng thí nghiệm ĐH Quốc tế (ĐHQGTPHCM). Ảnh: ĐHQGTPHCM
Phòng thí nghiệm ĐH Quốc tế (ĐHQGTPHCM). Ảnh: ĐHQGTPHCM

Nếu xét ở góc độ này thì ở thời điểm hiện tại vẫn chưa thể có đánh giá về hiệu quả và tác động của cả hai nơi này lên các tiến sĩ trẻ, khi chương trình tài trợ sau tiến sĩ của hai bên cũng mới bắt đầu, trong đó chương trình của NAFOSTED mới khởi động được hơn một năm. Mặt khác, kết quả đạt được không hẳn lúc nào cũng tỷ lệ thuận với mức độ đầu tư nên khó có thể đơn giản từ mức lương mà suy ra ngay được là VinIF hiệu quả hơn NAFOSTED. “Để đánh giá được một cách thấu đáo về cách làm của cả NAFOSTED hay VinIF thì người ta cũng cần ít nhất năm năm”, một nhà nghiên cứu giàu kinh nghiệm ở Hà Nội thận trọng cho biết. “Còn ở thời điểm hiện tại thì chúng ta chưa có nhiều căn cứ để so sánh, ngoài những điều dễ thấy bề ngoài”.

Đúng là chỉ dựa vào những điều dễ thấy bên ngoài thì VinIF có quá nhiều ưu điểm, nếu theo thông tin từ buổi công bố học bổng sau tiến sĩ: số lượng hồ sơ, tỉ lệ lựa chọn, mức lương… Vậy VINIF là một lựa chọn hoàn hảo? “Dù việc VinIF đang làm cũng là điều hay nhưng duy trì chương trình tài trợ này lâu dài mới thực sự cần thiết và có ý nghĩa”, giáo sư Nguyễn Xuân Hùng nói.

Thông thường, khó có thể chờ đợi sự cam kết tài trợ lâu dài ở một quỹ tư nhân, một số nhà khoa học khi được hỏi đều trả lời báo KH&PT như vậy. “Doanh nghiệp thường có những bài toán đầu tư của riêng họ, vì vậy khả năng chương trình tài trợ sau tiến sĩ của VinIF tồn tại lâu dài hay không vẫn còn để ngỏ”, một nhà khoa học ẩn danh cho biết.

Tuy nhiên, ở góc độ người làm quản lý ở một đơn vị nghiên cứu tự chủ có nhiều sản phẩm xuất sắc trong trường đại học, giáo sư Nguyễn Xuân Hùng đã nhìn thấy cách một chương trình học bổng sau tiến sĩ ở một quỹ tư nhân có thể đem lại tác động tích cực đối với hoạt động tài trợ, hỗ trợ hiện hành của các quỹ nhà nước. “Tôi hy vọng các chương trình tài trợ của tư nhân như VinIF sẽ là đòn bẩy để thúc đẩy các chương trình nghiên cứu của nhà nước, qua đó góp phần làm thay đổi cái bộ khung tài chính vốn cứng nhắc về mức lương/học bổng sau tiến sĩ ở Việt Nam. Do đó, nếu VinIF duy trì được chương trình này lâu dài thì họ sẽ đi đầu với việc đó và tạo tác động cho những nơi khác nhận ra giá trị lao động thật sự của người làm sau tiến sĩ”, anh nói và cho biết thêm, “nếu không, các nhà nghiên cứu trẻ Việt Nam có thể sẽ vẫn nhanh chóng nhận được học bổng ở nước ngoài và ra đi như điều đang diễn ra”.

Dù cho rằng, Quỹ NAFOSTED là một đơn vị nhà nước, vốn chịu rất nhiều khung quản lý tài chính khác nhau, nên không dễ thay đổi và đưa ra những quy định hợp lý hơn với bản chất tài trợ cho khoa học song giáo sư Nguyễn Xuân Hùng cũng vẫn đánh giá, NAFOSTED hay các đơn vị nhà nước khác cũng cần xem xét và cân đối lại chương trình tài trợ của mình để có thể nhận được các hồ sơ đề xuất có chất lượng cao. Mặt khác, dù không trực tiếp tài trợ sau tiến sĩ như NAFOSTED nhưng theo nhận xét của anh, cách nhìn nhận về các nhà nghiên cứu/giảng viên của các trường đại học ở Việt Nam, vốn đang phải sốc lại bộ máy trong quá trình tự chủ, cũng sẽ phải thay đổi theo cách quan tâm hơn đến việc đãi ngộ họ. “Việc các nhà nghiên cứu có thể mang dự án hay đề tài về trường không chỉ đơn thuần là chuyện tiền bạc mà còn là know-how và danh tiếng của trường. Vì vậy, các trường đại học cần phải coi trọng đóng góp và sức lao động của họ”.

Theo nghĩa tích cực đó, các nhà nghiên cứu Việt Nam hi vọng, sự xuất hiện của VInIF không chỉ làm đa dạng hóa các nguồn đầu tư cho khoa học Việt Nam mà thạm chí còn có thể dẫn đến thay đổi cả quan điểm đầu tư và khung tài chính dành cho khoa học.

Hầu như tất cả các nhà khoa học đều cho rằng, để tạo dựng được uy tín cho mình, NAFOSTED và VinIF đều phải rút kinh nghiệm qua những đợt tài trợ để tối ưu cách làm, cách triển khai tài trợ của mình, qua đó đạt được kết quả tốt nhất có thể. Tuy nhiên, họ đều chỉ ra, cách thức mà hai bên hiện đang áp dụng mới chỉ là một dạng trao học bổng sau tiến sĩ của các quỹ nước ngoài. Trên thực tế, học bổng sau tiến sĩ không chỉ cấp thẳng cho các nhà nghiên cứu trẻ mà còn cấp cho các giáo sư giàu kinh nghiệm dưới dạng các dự án lớn để tạo điều kiện cho họ tuyển trực tiếp các ứng viên phù hợp với các dự án của mình. “Tôi nghĩ cách làm như vậy cũng là gợi ý tốt để các quỹ ở Việt Nam học hỏi và đa dạng hơn nữa về cách trao tài trợ của mình. Về lâu dài, nó cũng sẽ đem lại kết quả tốt”, giáo sư Phan Văn Tân nhận xét.

Bài viết trên Báo Khoa học và Phát triển

Trở về Việt Nam và trở thành Giám đốc Khoa học, Viện Nghiên cứu dữ liệu lớn Vingroup (VinBigdata), Giáo sư Vũ Hà Văn đã bắt tay vào những dự án nghiên cứu về bộ gen người Việt, giải pháp ứng dụng AI xử lý hình ảnh y tế, thử nghiệm xe điện tự hành cấp độ 4 ở Nha Trang và mới đây nhất là sự xuất hiện của trợ lý ảo ViVi trên xe VinFast không hề thua kém Siri, Alexa hay Google Assistant.

Tìm hiểu thêm về vị giáo sư đầy tâm huyết với nền Khoa học – công nghệ nước nhà tại: https://cafef.vn/nguoi-dung-sau-tro-ly-ao-vivi-tren-xe…

Trải nghiệm một số tính năng của Trợ lý ảo ViVi tại: https://www.youtube.com/watch?v=3gH9JwL84lc&t=49s#VinBigdata#Vingroup#VuHaVan

————–

Trải nghiệm hệ sinh thái của VinBigdata:

→ Website: https://vinbigdata.org/

→ Linkedin: https://bit.ly/3g7IhDQ

→ Youtube: https://bit.ly/3vMS88X

→ Blog: https://blog.vinbigdata.org/

Có thể là hình ảnh về 1 người và văn bản cho biết 'Làm ra một vài sản phẩm ngay lập tức thay đổi nền kinh tế là điều không tưởng, bởi nền tảng khoa học công nghệ trong nước hiện còn yếu. Nhưng với việc xây dựng dữ liệu lớn, bằng cách tận dụng công nghệ tiên tiến thế giới vào những ứng dụng thiết thực trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta hoàn toàn có thể "đi tắt đón đầu". GS. Vũ Hà Văn Giám đốc Khoa học VinBigdata'

(Báo Khoa học & Phát triển) Sự ra đời của hai Trung tâm Quốc tế Đào tạo và Nghiên cứu Toán học và Vật lý do UNESCO bảo trợ là minh chứng rõ nét nhất cho thấy Việt Nam đang đi đúng hướng trong lộ trình phát triển các ngành thuộc nghiên cứu cơ bản nói riêng và khoa học công nghệ nói chung.

Nguyên Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Quân cho rằng một quốc gia không có nghiên cứu cơ bản thì sẽ không thể có một nền khoa học thực sự. Ảnh: Trung tâm Quốc tế Đào tạo và Nghiên cứu Toán học UNESCO.

Đó là nhận định của nguyên Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Quân tại sự kiện “Ngày KH&CN 2021 – Đổi mới sáng tạo để kiến tạo tương lai” do Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup Innovation Foundation – VinIF, VinBigdata và Trung tâm Quốc tế Đào tạo và Nghiên cứu Toán học UNESCO (Viện Toán học – Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam) phối hợp tổ chức vào ngày 12/6 vừa qua. Ông cho rằng, một quốc gia không có nghiên cứu cơ bản thì sẽ không thể có một nền khoa học thực sự, và vì thế cần phải có chiến lược phát triển những ngành như toán học và vật lý từ sớm. Đây là lý do mà trong nhiệm kỳ của mình, ông đã quyết định thành lập hai trung tâm nghiên cứu xuất sắc dưới sự bảo trợ của UNESCO đó là trung tâm toán học và trung tâm vật lý.

Đồng tình với quan điểm của TS. Nguyễn Quân, GS Vũ Hà Văn (Viện VinBigdata) cho rằng “ở hoàn cảnh hiện tại, thông qua việc đối phó với đại dịch, chúng ta đã thấy rõ – một cách trực quan nhất – rằng KH&CN đóng vai trò quan trọng như thế nào trong đời sống, nhất là khi vaccine chính là chìa khóa giải quyết bệnh dịch một cách toàn diện. Vaccine chỉ có thể ra đời nhờ những nghiên cứu khoa học, những công trình nghiên cứu cơ bản từ rất lâu về trước, khi chúng ta còn chưa biết gì về Covid-19 – mà công trình của Katalin Karikó là ví dụ điển hình”, ông nhận định. “Và đó là lúc ta nhận thấy việc đầu tư cho khoa học cơ bản là rất cần thiết, bởi chúng ta không thể biết lúc nào thì cần đến thành quả của những đầu tư đó”.

Nếu ở bối cảnh đại dịch, chúng ta có thể thấm thía điều này nhưng ở bốn năm trước, việc thành lập hai Trung tâm này là một quyết định “gây bất ngờ”, trái ngược với quan điểm của nhiều người là Việt Nam chỉ nên đầu tư nghiên cứu ứng dụng thay vì nghiên cứu cơ bản, PGS.TSKH Phan Thị Hà Dương (Viện Toán học – Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, Quỹ VinIF) nhắc lại. Vì vậy, bà cho rằng, Bộ KH&CN đã đóng vai trò rất lớn trong việc thúc đẩy ký kết thành lập hai trung tâm nghiên cứu vào năm 2017 giữa chính phủ Việt Nam và UNESCO. “Giữa tháng 5 vừa qua, Chính phủ đã phê duyệt về kế hoạch hoạt động của hai Trung tâm Toán học và Vật lý với nhiệm vụ là thúc đẩy sự phát triển của nghiên cứu và đào tạo cho toán học, vật lý lẫn các ngành khoa học khác, đồng thời lan tỏa tình yêu khoa học đến mọi người trong xã hội. Trong năm nay, hai Trung tâm này sẽ được ra mắt”, bà chia sẻ.

PGS.TSKH Phan Thị Hà Dương (Viện Toán học – Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, Quỹ VinIF) chia sẻ thêm rằng hai Trung tâm sẽ có nhiệm vụ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu và đào tạo toán học, vật lý lẫn các ngành khoa học khác, đồng thời lan tỏa tình yêu khoa học đến mọi người trong xã hội.Ảnh: Trung tâm Quốc tế Đào tạo và Nghiên cứu Toán học UNESCO.

KH&CN thâm nhập vào mọi mặt của đời sống

Do có đại dịch nên sự kiện không thể tổ chức đúng vào ngày 18/5 (Ngày KH&CN Việt Nam), theo TS. Nguyễn Quân, vẫn thật may mắn khi có thể tổ chức trước ngày 18/6, ngày đánh dấu mốc quan trọng với ngành khoa học: Quốc hội khóa XIII đã thông qua Luật KH&CN cũng như quy định đầu tư cho KH&CN 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm. “Điều này cho thấy Nhà nước đã nhận thấy tầm quan trọng của KHCN và xem đó là động lực cơ bản cho sự phát triển và đổi mới của đất nước”, ông nói.

Hiện tại, KH&CN ngày một đóng một vai trò thiết yếu và đã thâm nhập vào mọi mặt của đời sống – đó cũng chính là điều mà các bài giảng đại chúng trong sự kiện đã thể hiện rõ. Các bài giảng trong sự kiện thuộc nhiều chuyên ngành khác nhau, từ cơ bản đến ứng dụng, từ toán học đến y tế cộng đồng… như bài giảng “Một số bài toán hình học và giản đồ cây trong virus” của PGS.TS. Nguyễn Thế Toàn (Trưởng Khoa Vật lý – Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Hà Nội), “Thống kê – chiếc cầu kết nối toán học với các khoa học thực nghiệm” của PGS.TS. Hồ Đăng Phúc (Nguyên Trưởng phòng Xác suất thống kê – Viện Toán học), Giải mã gen Việt trong kỷ nguyên khoa học dữ liệu và trí tuệ nhân tạo” của TS. Võ Sỹ Nam (Trưởng phòng Tin Y sinh ứng dụng, Viện nghiên cứu Dữ liệu lớn VinBigdata, Công nghệ sản xuất vaccine Covid: Bối cảnh Việt Nam – thế giới trong sản xuất vaccine và những điều cần lưu ý khi tiêm vaccine Covid-19 tại Việt Nam” của TS.BS. Phạm Quang Thái (Phó Trưởng khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm – Viện Vệ sinh dịch tễ TW).

Và điểm nhấn của sự kiện là một bài giảng đặc biệt, thuộc lĩnh vực khoa học xã hội nhân văn, “lĩnh vực mà chúng ta thường nghĩ đó là phần bù của khoa học tự nhiên, nhưng giờ đây nó lại giao với khoa học tự nhiên” – TS Hà Dương cho biết, và nghiên cứu “Từ khảo cổ đến công nghệ thực tế ảo: Trường hợp Chùa Một Cột thời Lý năm 1105” của PGS.TS. Trần Trọng Dương (Trưởng phòng nghiên cứu Minh Văn – Viện Nghiên cứu Hán Nôm) là một minh chứng. Nhóm nghiên cứu của anh đã ứng dụng KHCN vào một công trình lịch sử, khảo cổ học.

PGS.TS. Trần Trọng Dương (Trưởng phòng nghiên cứu Minh Văn – Viện Nghiên cứu Hán Nôm) đã mang đến sự kiện bài giảng “Từ khảo cổ đến công nghệ thực tế ảo: Trường hợp Chùa Một Cột thời Lý năm 1105”. Ảnh: Trung tâm Quốc tế Đào tạo và Nghiên cứu Toán học UNESCO.

Ý nghĩa các bài giảng như vậy, theo GS Vũ Hà Văn, có thể giúp mọi người quan tâm đến khoa học, đặc biệt là những người trẻ bởi hiện tại Việt Nam đang cần một lớp nhà nghiên cứu, một lớp kỹ sư trẻ có thể đáp ứng được các nghiên cứu công nghệ cao. Ông cũng cho rằng, bên cạnh những sự kiện như thế này, Việt Nam cũng cần xây dựng một mạng lưới bền vững để kết nối các nhà nghiên cứu, các kỹ sư công nghệ và những bộ óc tiềm năng của đất nước lại với nhau. “Chia sẻ là cách tốt nhất để chúng ta có thể khai thác và vận dụng tối đa những nguồn dữ liệu khổng lồ sản sinh từ các hoạt động số hóa – mà hiện nay đang là xu thế phát triển của Việt Nam và cả thế giới. Xa hơn, việc kết nối nguồn lực để thúc đẩy sự trao đổi dữ liệu, tri thức sẽ tạo nên sự cộng hưởng, và từ đó kiến tạo nên những giải pháp hữu ích cho xã hội”, ông kết luận.

Bài viết trên báo Khoa học & Phát triển.